Trebaju li i žele li oni taj prostor i može li se !?

Je li moguća i korisna jednačina centralno – lokalno kroz medijske pristupe?

Janko NikolovskiPrateći više godina javnu medijsku scenu Crne Gore, posmatraču se sam po sebi nameće zaključak da su ona i njeni činioci vredni stalne pažnje i ocjenjivanja zbog njihovog bogatstva i slojevitosti... Sve što sledi je lični pogled ili slobodno izraženo mišljenje; pre pisanja ovog teksta redakcije koje će se spominjati kasnije, nisu konsultovane.

Ima jedan časopis koji svojim postojanjem i radom nagoni na razmišljanje, jer svaki pažljiviji čitalac dobija pregršt novih i dobrih ideja... To je časopis za lokalnu samoupravu i njegovanje kulturne baštine Crne Gore: Komuna!

Za njegovanje i uzdizanje kulturne baštine- nema im premca. Bez opasnosti da se pretjeruje zapaža se da rad ove redakcije ima ne samo lokalnu već i međunarodnu komponentu kada je u pitanju ova zemlja. Otimanje od zaborava baštine koja je utkana u njenom napretku i posebnosti, to je krupna stvar i to se može čak nazvati kulturna diplomatija. Pa tako se od ovoga lako može pretpostaviti moguća ideja redakcije, a ona bi bila sasvim nova. Vjerujem da je to novo ustvari približavanje lokalnog pogleda i mjesnih ocjena ukupnim izvorima informacija i radu u politici i samu politiku na centralnim nivoima. Lokalno ili centralno, to je možda lažna dilema!? Jer mi možemo živjeti u centru zbivanja u zemlji, bilo kojoj, pa čak i u svijetu; možemo stanovati preko puta vlade, Ustavnog suda, Narodne banke ili Univerziteta, ali mi u suštini, kao pojedinci ili grupa živimo i delamo „lokalno“. Na ovom planu Komuna ima, još stidljiv ali ipak hrabar pokušaj. Ako ja dobro čitam između redova, redakcija bi možda željela da „lokalnom pojedincu“ da uvid u kreiranju i vođenju politike u svim oblastima i nivoima i ne samo kod pitanja kulturne baštine. Tako se pojednicu, geografski ili administrativno udaljenom od centra, pruža mogućnost da provjeri njen uticaj (politike) na njegovo „lokalno“ življenje. Reći će se to rade i mediji na centralnom nivou. Tačno je, ali oni na politiku najčešće gledaju sa, recimo lovćenskih visina, što i jeste deo njihovog zadatka. Ali su mogućnosti časopisa (ili nekih portala) ipak šire, temeljnije i samim tim odgovornije prema svakom pojedincu koji je i konsument a po definiciji i kreator politike. Razumije se afirmacija kulturne baštine jeste osnovna i krupna stvar koja ostaje dominantna sfera interesa i povoljna strartna pozicija za moguće nove poduhvate Komune o kojima će biti još riječi u ovom tekstu.

Tu je možda mjesto da se komentiraju pitanja iz podnaslova – ima li još mjesta za, zasad samo naslućene ideje i može li ih se plasirati... Možda se može braniti teza da mjesta u navedenom pravcu ima. Najvažnije je ipak da ovaj časopis nije sam. Nemam kompletan spisak ali spomenuo bih nevladine organizacije i recimo Elektronske novine Espona iz Berana. U svakom slučaju elektronski portali su ekološki ispravniji; oni su šumari – čuvaju drveće od koga se inače pravi i hartija. Ako sam u pravu u tumačenju tih mogućih novih medijskih pristupa, onda je to praktična realizacija ideje o civilnom društvu ( civil society).S time da civilno društvo obuhvata široku, opet, šumu društvenih činilaca i institucija kao neophodnih učesnika, ali je opet ohrabrujuće ako se takav pokušaj prvo desi kod medija. Ovakav pristup i tretman relaciji „centralno – lokalno“ kod medija trebalo bi da omogući da lokalno postane centralno na principu uzajamnosti. Benefiti će biti zajednički, jer iako to i sada postoji, ovaj bi se saobraćaj između centra i pojedinaca intenzivirao. Centar bi bolje razumjeo područja i još više postavio politička i druga rješenja prema tim saznanjima a građani bi to osjetili kao svoj aktivni uticaj na društvene poslovođe, uviđajući da sve neposrednije učestvuju u  vođenju društva i usklađivanju svojih i opštih interesa. To će podstaći i potrebu da se građani, odakle i da su, osjećaju kao suvereni, a oni to i jesu, jer nema tradicionalnog suverena -kralja a zašli smo već dublje u 21 vijek, vijek cvetajuće demokratije, nadamo se...

Ovo otvara i nove mogućnosti za medijsko opismenjavanje najšire javnosti! Kako primati i uzvraćati informacije na spomenutim relcijama, kao osnovni uslov uzajamnosti u građenju politike lokalno- centralne.

Šta treba uraditi u ovome pravcu? Jedino je što se može jeste ohrabriti i podržati ovakvu moguću, znači možda iduću poziciju Komune i drugih „lokalnih glasila“; bez uplitanja i suviše velikog oduševljenja centara za ovakvu ideju. Ako redakcije žele pa i ako odluče da grade ovakvu novu poziciju, onda drugi učesnici moraju ostati deklarativni u podršci i ne praviti im smetnje, čak ih treba i materijalno ohrabrivati. Ali se tu opet pojavljuje apsurd : što su mediji siromašniji utoliko su nezavisniji, znači slobodniji. Ali siromaštvo nije cilj, niti je cijena slobode! I na kraju moramo se setiti da sloboda mišljenja ne smije postati deo dosetke da je „ put do pakla popločan dobrim namjerama!“ Jer upravo je ovaj tekst sa etiketom dobronamjernosti, direktna sugestija“lokalnim“ medijima kako da se postave u buduće. Je li to dozvoljeno!? Pozivajući se na evropski medijski stndard koji zahtijeva slobodu izražavanja, onda jeste dozvoljeno. Ali je ipak uticaj, koji srećom nema snagu ni moć korporativnog ili pritiska drugih centara moći.

Možda je sve ovo suviše optimistički postavljeno? ! U tom slučaju ostaje značajni opšti zadatak u unapređivanju svijesti o značaju čuvanja kulturne baštine, čiji je uspjeh proveren.

Možda bi bilo dovoljno, za početak, da se ne koristi prečesto ona nesrećna etiketa: „lokalni“ mediji!? I ne radi se samo o medijskoj sceni Crne Gore (jer medijski pristupi nemaju granica) ali je tamošnja kreativna medijska platforma bila inspiracija za ove redove!

Sami odlučite.

Janko Nikolovski

 


Autor je bivši novinar TV Skoplje (1970-1983. godine),
 bivši je pomoćnik predsjednika Republičkog komiteta za informacije, bivši predsjednik Komisije za zaštitu prava na slobodan pristup informacijama javnog karaktera Makedonije. Ekspert je za oblast razvoja medija. Autor je više knjiga iz oblasti medija. Dobitnik je državnih nagrada Makedonije za žurnalistiku i za publicistiku.

eSpona OTV EU

Otvorena televizija

Kolumna:

Objavljeno: 15/09/2018
adem-ado-softic-dan-oslobodenja-beranaNa današni dan prije 74 godine, 15. septembra 1944. nakon višečasovne akcije 7. i 9. Crnogorske udarne brigade i jednog bataljona Ozne, varoš Berane je konačno ...
eSpona
Objavljeno: 13/09/2018
adem-ado-softic-cetvrti-metak-iz-belcite„Zato nikad ne pitaj za kim zvono zvoni...“ Na današnji dan, 10. septembra 1937. godine, od snajperskog metka u španskom gradiću Belčita poginuo je Beranac Vukašin ...
eSpona
Objavljeno: 10/09/2018
sasa-radunovic-njofraSve sportske priče su slične. Govore o borbi za pobjede koje donose bodove, medalje, popularnost i prestiž... No, sportske priče znaju da budu ispunjene i borbom ...
eSpona
Objavljeno: 05/09/2018
adem-ado-softic-na-talasima-radio-balkana„Soko zove Orla!“ - „Orao pao!“ Na današnji dan prije 75 godina, 3. septembra 1943. desio se veliki preokret. Fašistička Italija u Cassibileu potpisala je ...
eSpona
Objavljeno: 23/08/2018
adem-ado-softic-cistokrvni-balkanciDavinčijev balkanski kod Nije život na Zemlji počeo rođenjem ovdašnjih političara, niti je kultura nastala njihovim osvajanjem vlasti. Rađanjem mnogih život bi ...
eSpona
Objavljeno: 24/07/2018
adem-ado-softic-posljednji-kos-oca-crnogorske-kosarkeRadule Vešović, osnivač beranske, crnogorske, i legenda ex jugoslovenske košarke, ogorčen odnosom beranskih političara prema ovdašnjoj košarci i sportu uopšte, kao ...
eSpona
Objavljeno: 10/07/2018
sasa-radunovic-da-sam-se-ja-pit-oRezultatski solidan nastup beranskih sportista na MOSI u Priboju, ali i njihovo ukupno ponašanje i predstavljanje grada, može se i treba okarakterisati kao ...
eSpona
Objavljeno: 23/06/2018
adem-ado-softic-rimski-kastrum-beranska-enigmaNa nekoliko mjesta pored magistralnog puta prema Beranama po desnoj strani stoje svojevrsni metalni krajputaši sa natpisima koji obavještavaju prolaznike da se na ...
eSpona
Objavljeno: 17/06/2018
prof-dr-drasko-dosljak-sutjeska-nije-vodaBitka na Sutjesci ili Peta neprijateljska ofanziva, je naziv koji je u jugoslovenskoj istoriografiji odomaćen za operacije „Švarc“ (nem. Schwarz, „crno“) ...
eSpona
Objavljeno: 15/06/2018
janko-nikolovski-mediji-izmedu-juce-i-sjutraŽeljko Rutović, Postmediji (kriza smisla ili masmedijski totalitarizam); Podgorica, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, 2017.godine Malo malo, pa nas taj pisac ...
eSpona
Objavljeno: 23/05/2018
prof-dr-drasko-dosljak-uz-21-maj-dobili-smo-drzavuPrije 12 godina,  21. maja 2006. godine, nešto prije ponoći, iz Crne Gore je u svijet, i u budućnost, poslata rečenica: “Dobili smo državu!" Upravo, ova ...
eSpona
Objavljeno: 02/05/2018
sasa-radunovic-ugovorNakon bure u javnosti  izazvane saznanjem da je Javni servis Radio televizija Crne Gore (RTVCG) sklopio ugovor sa Centrom za građansko obrazovanje (CGO) o ...
eSpona
Objavljeno: 29/04/2018
ado-softic-sedamdeset-godina-od-osnivanja-kud-a-dusan-boskovicKultura sjećanja je armatura u temeljima veličanstvene građevine zvane Opšta kultura bez koje bi se ona vrlo brzo urušila. Neke stvari o ovom gradu nemamo pravo da ...
eSpona
Objavljeno: 21/04/2018
janko-nikolovski-o-dosetkama-i-nipodastavanjuVarijacija na govor mržnje Uzmimo najklimaviji a istovremeno i najsnažniji primjer: Razgovaraju dvojica gladnih siromaha - „Znaš li da je punjena pljeskavica ...
eSpona
Objavljeno: 12/04/2018
slavko-mandic-snila-baba-sto-joj-milo-biloKada je vidio da je đavo odnio šalu i da više neće moći da bude jedan od šrafova koji upravljaju nacionalnim javnim servisom RTV Crne Gore, oglasio se predsjednik ...
eSpona
Objavljeno: 09/04/2018
srdan-culafic-magija-sporta-i-novo-vrijemeOpsesija zvana "sport" obično se javlja kod mladih ljudi, a nadograđuju je vremenom odrasli. U početku to biva popunjavanje slobodnog vremena, trošenje energije ...
eSpona
Objavljeno: 07/04/2018
perica-jokic-moja-uloga-u-najvaznijoj-hajdukovoj-utakmiciBilo je to prije 38 godina... Umjesto da budem slavljenik, ja sam te 1980. postao glavni krivac za ispadanje splitskog Hajduka iz četvrtfinala evropskog fudbalskog ...
eSpona
Objavljeno: 07/04/2018
braho-adrovic-dobre-price-u-sjenci-konkursnih-kriterijuma„Razmeđa Bihora“, NVO Centar za kulturu „Bihor“, Podgorica, 2018. lKnjiga „Razmeđa Bihora“ koja sadrži izbor tridesetak priča  koje su prispjele na konkurs ...
eSpona
Objavljeno: 06/04/2018
ado-softic-vijek-u-znaku-cetvrtog-aprilaDanašnji dan, 4. april, istorijski i globalno posmatrano, vrlo je interesantan i inspirativan datum, nabijen događajima koji su trajno obilježili nemirni XX vijek. ...
eSpona
Objavljeno: 02/04/2018
ado-softic-odbrana-ivangradske-odbraneU beranskoj kotlini Lim nije slučajno ovako širok, razuđen i plitak. Dok god je takav on je izvor života i blagodeti u Poljimlju. Svako njegovo kroćenje i ...
eSpona
Objavljeno: 17/03/2018
milija-pajkovic-oces-li-josU vrijeme našeg djetinjstva i dijela našeg odrastanja postojala su pisana i nepisana pravila naših igara, pa i naših svađa i svađica. Nešto stariji dječaci i momci, ...
eSpona
Objavljeno: 10/03/2018
srdan-culafic-da-spasimo-klubove-navijace-i-sportKroz istoriju sporta pored pozitivnih primjera koji i dan danas krase tu granu društva, biĺo je i negativnih, koje su se većinom javljale kao posljedica navijačkih ...
eSpona
Objavljeno: 06/03/2018
janko-nikolovski-daci-pucaju-zar-neSaučesnici!? Kad se i na koji način prenuti!? Pišući o učeničkom nasilju u Digitanom demosu Rutović veli: sve je više spornih autoriteta. Onda se postavlja ...
eSpona
Objavljeno: 11/02/2018
milija-pajkovic-beranske-izborne-zavrzlame-biraci-ili-glasaciOva moja kolumna nema nikakve veze sa politikom, kako bi, možda, neko neupućen, na prvi pogled i pomislio, jer me taj domen djelovanja uopšte i ne zanima. Ovaj ...
eSpona
Objavljeno: 02/02/2018
janko-nikolovski-ne-naucna-fantastikaI monarhija je Republika - Res publica! Mogu li i mediji biti Res publica – u smislu vladavine? Jeste, monarhija je res publika, ali kao javna stvar (javna ...
eSpona
Objavljeno: 27/01/2018
zbogom-smekeruPoput mnogih legendi koje obilježe život brojnih generacija, poput onih koji se rođenjem pojave i svojim životom i učincima ostave vječitog traga za sobom, poput ...
eSpona
Objavljeno: 26/01/2018
srdan-culafic-da-ne-ugrozimo-jos-jednu-sjajnu-generacijuOpšte je poznato da je sport pravi reprezent države, a svaki uspjeh koji slavimo kada se ostvari dobar rezultat i osvoji medalja su produkt naših sportista. Iza ...
eSpona
Objavljeno: 12/01/2018
milija-pajkovic-uliceNe prođe mnogo vremena, a da se tako poneko ili neki ne oglase željom da budu kumovi beranskim ulicama, uličicama ili sokacima, i to onako kako to samo njima ...
eSpona
Objavljeno: 05/01/2018
milija-pajkovic-holivudsku-glumicu-milicu-milu-jovovic-treba-proglasiti-pocasnim-gradaninom-crne-goreO poznatoj holivudskoj glumici Mili Jovović pisao sam u nekoliko navrata, između ostalog, pojašnjavajući široj javnosti neke nepoznate činjenice i detalje iz ...
eSpona
Objavljeno: 03/01/2018
srdan-culafic-zeljeti-ili-imati-ono-sto-zelimoOpraštajući se od starog milenijuma prije 18 god. svako od nas je na svoj način gledao u bolje sjutra sa nadom da nam dolaze ljepša vremena. Taj period koji nas ...
eSpona
Objavljeno: 24/12/2017
milija-pajkovic-kadrovi"Kadrovi" su se kod nas, na našim širim prostorima, pojavili odmah poslije 1945. godine, kao istinska čeda novog društvenog poretka! Uselili su se, preko noći, u ...
eSpona
Objavljeno: 21/12/2017
sasa-radunovic-rekvijem-za-zbRaspisivanjem lokalnih izbora, petog decembra, odrađena je u Beranama dezinfekcija političke scene. Dezinsekciju će obaviti građani, četvrtog februara, a ...
eSpona
Objavljeno: 25/11/2017
olja-stojanovic-ne-nasilju-nad-zenama-u-porodici-ne-nasilju-nad-zenama-na-poslu-ne-nasilju-nad-zenama-u-drustvu"Šesnaest dana aktivizma protiv nasilja nad ženama" je globalna, svjetska kampanja koju obilježava 1.700 organizacija u preko 100 država svijeta. Kampanja počinje ...
eSpona
Objavljeno: 07/11/2017
janko-nikolovski-mukotrpni-rad-oko-md-aRad koji traje, jer nikada neće i ne smije biti završen... Bio sam tu skoro na sajmu knjiga u Podgorici. A tamo  moji dobri, stari obradovani prijatelji; što ...
eSpona
Objavljeno: 19/10/2017
mirko-jakovljevic-beranski-aerodrom-je-neiskorisceni-resurs-sjevera-drzaveProteklog mjeseca nakon svečane sjednice povodom obilježavanja dana opštine Mojkovac predsjednik Filip Vujanović najavio je “da Vlada na krajnje pažlljiv način ...
eSpona
Objavljeno: 17/10/2017
fatima-mededovic-begovic-nas-jazavac-pred-sudom-i-medijiDAVID: Dobar dan, glavati i velevlažni carski gospodine! Sluga sam prepokorna! Ama, kakva je ovo kuća đe se ni Bog ne prima? SUDAC: Šuti, marvo jedna! Poput ...
eSpona
Objavljeno: 01/10/2017
perica-jokic-ribarsko-udruzenje-knjizevnikaJedan, u Crnoj Gori nepoznati, crnogorski pisac ušao je u najuži izbor za dodjelu ovogodišnje Nobelove nagrade za književnost. Ovaj pisac, koji nije svojom voljom ...
eSpona
Objavljeno: 23/09/2017
prof-dr-drasko-dosljak-spomeniciSpomenik treba zaslužiti! Rečenica koja temeljno vjekuje u Crnoj Gori. U ovoj rečenici su sadržani svi zakoni o spomenicima, spomen-obilježjima, ...
eSpona
Objavljeno: 19/09/2017
milija-pajkovic-carigradske-carolijePriča o košarkaškima Srbije koji su svoju otadžbinu predstavljali na upravo okončanom Prvenstvu Evrope u Carigradu, odnosno Istanbulu, jeste, u stvari, i nešto više ...
eSpona
Objavljeno: 10/09/2017
perica-jokic-kuda-ide-skolstvoOd ove godine stupaju na snagu nova školska pravila. To je treća faza ka ukidanju škola. Resorno ministarstvo se pobrinulo da ovo ukidanje ne ide naglo, zato je ...
eSpona
Objavljeno: 09/09/2017
janko-nikolovski-imam-pravo-da-znamU susret međunarodnom danu Right to know - imam pravo da znam Ovih dana, krajem septembra, 28. 09. tačnije, tradicionalno bez previše buke, obeležiće se dan ovog ...
eSpona
Objavljeno: 25/08/2017
jokovic-scekic-i-jedinstvo-snp-aVladimir Joković je novi predsjednik Socijalističke narodne partije (SNP) Crne Gore. Tako su odlučili delegati Osmog kongresa, održanog u nedjelju, 13. avgusta, u ...
eSpona
Objavljeno: 21/08/2017
milija-pajkovic-zakackaOkončano je Svjetsko prvenstvo u atletici, koje se održavalo u glavnom gradu Engleske i Ujedinjenog Kraljevstva, Londonu, od 4-og do 13-og avgusta! Grad kraljevske ...
eSpona
Objavljeno: 09/08/2017
milija-pajkovic-pomracenje-mjesecaDjelimično pomračenje Mjeseca, a cio njegov tok, mogao je preksinoć da se posmatra iz Mongolije, Indije, Kine, središnog dijela Sibira, Australije, kao i sa ...
eSpona
Objavljeno: 10/07/2017
janko-nikolovski-pomirenje-ili-preplitanjeAspekti relacija (samo neki): Sloboda izražavanja: privatnost: javni interes: istraživačko novinarstvo: whistleblowers ... Može li Afrika postati postojbina ...
eSpona
Objavljeno: 30/06/2017
srdan-culafic-ljeto-lim-korzo-i-grad-koji-se-voliKada se iz njega odlazi srce se steže i ostaje sjeta. Svaki dolazak i boravak u njemu tjera srce da zatreperi i pokrene pozitivne emocije. Jednostavno, to je ...
eSpona
Objavljeno: 14/06/2017
umjesto-17-svjecica-na-tortiU subotu, 10. juna 2017. u beranskom Centru za kulturu održan je koncert „U sjećanju na Veljka“. Koncert je održan povodom Veljkovog sedamnaestog rođendana, a u ...
eSpona
Objavljeno: 20/05/2017
srdan-culafic-beranska-vremenska-sportska-linija-sjecanjem-protiv-zaboravaIzmeđu zivota i sporta stoji vremenska linija koja spaja i na kojoj su kao na traci zabilježeni ljudi i dogadjaji počevsi od viševjekovnih nadmetanja, trcanja, ...
eSpona
Objavljeno: 09/05/2017
perica-jokic-ziri-protiv-talentovanihU petak je u beranskom Centru za kulturu održano književno veče „Drugo lice ljubavi“. Srednjoškolci su čitali svoje radove, a žiri je imao tu nezahvalnu dužnost da, ...
eSpona
Objavljeno: 05/05/2017
sasa-radunovic-politicki-repetentiPokušaj nastavka prekinute Petnaeste sjednice Skupštine opštine Berane (SO) prošao je neslavno kao i njen početak. Novim padom i potvrdom onog što je viđeno više ...
eSpona

Iz ugla satiričara:

Preporučujemo knjigu:

 

Zeljko Rutovic Postmediji knjiga

 

Priča eSpone