Odbrana Lima 1U beranskoj kotlini Lim nije slučajno ovako širok, razuđen i plitak. Dok god je takav on je izvor života i blagodeti u Poljimlju. Svako njegovo kroćenje i preskakanje, a posebno ulaženje u njegov atar i otimanje imovine moglo bi se pokazati kao vrlo rizičan i neodgovoran potez.

Još prije 70 godina ovaj grad je imao svoj kej i potpuno uredjeno i urbanizovano šetalište pored Lima koje se pružalo od gradskog mosta i parka pa sve do Lakovića livada iza današnje Osnovne škole „Vukašin Radunović“. Ivangradjani su ga zvali ODBRANA.

Čitavom dužinom te dionice postojala je zidana kamena brana u tri nivoa, od prvog do trećeg visoka skoro četiri metra, koja je imala više funkcija. Osnovna joj je bila funkcija obaloutvrde i zaštite užeg gradskog jezgra od nabujalog i pomahnitalog Lima, ali je bila zamišljena i kao šetalište Ivangradjana sa prilaznim stepeništima od najviše tačke šetališta do prvog a onda i drugog nivoa keja. U dužini od skoro dva kilometra odbrana je još 1947. zidana od krupnog i lomljenog šumskog kamena donošenog iz obližnjih šuma i nakon postavljanja vezanog i učvršenog betonskim malterom koji je na samom vrhu bio širok nekih dvadesetak santimetara, na drugom nivou predvidjenom za šetalište pored same vode bio je širok preko jednog metra a na trećem, za metar nižem, kojim se moglo hodati samo ljeti, imao je širinu svega dva pedlja.

Odbrana LimaOdbrana je bila raj za djecu, ribolovce, kupače, sanjare i zaljubljenike u limske talase i vrbake. Danas možda djeluje kao naučna fantastika ili u najmanju ruku dobar vic činjenica da je na plaži ispod stepeništa poznatog po imenu Lela, koja je u širini od nekih dvadesetak metara do vode bila pokrivena travom i kamenom, uz samu Odbranu bio postavljen čitav red montažnih drvenih kabina za presvlačenje gdje su se kupači mogli nesmetano presvući i posušiti po dolasku na plažu i pred povratak kući u sami sumrak, i u kojima im je za sve vrijeme kupanja stajala garderoba. To mjesto, prije rata poznato i kao Crevara, bilo je uvijek uredno i čisto, i nakon odlaska kupača na plaži se nije mogao vidjeti ni jedan jedini papirić ili kesa.

Ko nije vidio kako je, ne tako davno, izgledao ivangradski kameni odbrambeni zid i kej, neće imati nikada više priliku ni da ga vidi, osim na rijetkim požutjelim fotografijama od prije 50 ili 70 godina, jer je generacijama promućurnih opštinskih urbanističkih magova pala na pamet ideja da sve ovo zatrpaju kako bi, pored ovolike širine i otimačine, i Limu oduzeli koji hektarčić te od „limovine“ napravili opštinsku, svoju, ili ko zna čiju već imovinu.

Prelaskom zaobilaznice preko ovog ivangradskog kamenog zida čiji je značaj za ovaj grad bio ravan značaju Kineskog zida za Kinu, zaobidjena je svaka mogućnost da ovo šetalište, koje su prije 70 godina gradile vrijedne ruke ivangradskih gradjevinara i vizionara na čelu sa poslovodjom Milijom Zečevićem, ikad više ugleda svjetlost dana, čak ni kao arheološka iskopina. Onima koji su njenim zatrpavanjem, Opštini ili kome već, donijeli nekih par hektara „limovine“, na kraju je, ili će im tek biti, i nekoliko metara previše.

AdemAdoSofticPodsjećajući na njeno zatrpavanje i ustajući u odbranu „Odbrane“, ustajem u odbranu svog djetinjstva i mladosti provedene na njoj, u odbranu divnog a zaboravljenog  ivangradskog šetališta iz snova čijim je zatrpavanjem zatrpano bezbroj djetinjstava i mladosti, prvih ljubavi, poljubaca i držanja za ruku u šetnji pored Lima, prvih lipljana i mladice na očevom blinkeru, mladalačkog entuzijazma i uspomena.

Šta se desilo sa „Odbranom“ pitanje je na koje će svako za sebe, a naročito svjedoci i akteri njenog nestajanja, naći (samo)zadovoljavajući odgovor i opravdanje, ali pitanje na koje danas niko ne može dati iole precizan odgovor a još manje opravdanje je: Šta se to desilo sa nama?

Osim toga ostaje nam još jedna velika nepoznanica u svoj ovoj priči o nestalom ivangradskom keju i otimačini korita od njegovog iskonskog vlasnika - rijeke, a to je: Dokle dosežu granice izdržljivosti Lima i koliko je još on spreman da istrpi svakim  danom sve veću količinu ljudskog bezumlja i pohlepe?

Adem Ado Softić

 

 

Autor je istaknuti hroničar Berana. Predsjednik NVU “Beranda” i dobitnik brojnih priznanja iz oblasti kulture i istraživanja kulturne baštine.

 

 

eSpona OTV EU

Otvorena televizija

viskom 300x250

Kolumna:

Objavljeno: 11/03/2019
miki-prelevic-konkretnim-potezima-protiv-politickih-destrukcijaIzvršna vlast se često kritikuje radi kritike, a i oni koji ukazuju na dobre poteze takođe. Ipak, mora se istaći ono što je tačno i u vremenu kada je nepopularno ...
eSpona
Objavljeno: 07/03/2019
milija-pajkovic-beranski-ukus-glazgovskih-medaljaNa nedavno završenom dvoranskom atletskom prvenstvu Evrope, održanom u Glazgovu, predstavnici Srbije osvojili su dvije medalje - zlatnu i bronzanu! Prvakinja ...
eSpona
Objavljeno: 01/03/2019
sasa-radunovic-opstinari-uozbiljite-se-kontrolisite-sta-objavljujeteAktuelna lokalna uprava, inače „vizionarska“ kakva je, ušla je u novi projekat razvoja sporta u Beranama. I to, čak, razvoju sporta u 22. vijeku! Kako je, izgleda, ...
eSpona
Objavljeno: 23/02/2019
srdan-culafic-bravo-za-kapitensko-veceSport je neispričana priča. Tako bi se mogla okarakterisati ova veoma značajna i popularna grana društva. U današnje vrijeme svaka priča vezana za sportska ...
eSpona
Objavljeno: 13/02/2019
adem-ado-softic-dekret-jusufa-ibn-abdulahaPedeset godina od osnivanja (1862-1912) varoš Berane je teritorijalno pripadala Otomanskom carstvu. Nakon njegovog pada i povlačenja Osmanlija sa ovih prostora, ...
eSpona
Objavljeno: 03/02/2019
adem-ado-softic-prohijalo-sa-duvanskim-dimomSasvim slučajno sinoć sam parkirao auto ispod „Pušačke terase“, u bloku stambenih zgrada na mjestu gdje se nekad završavala moja bašta i malinjaci, a počinjao ...
eSpona
Objavljeno: 20/01/2019
adem-ado-softic-lero(1962 - 1986) Zvao se Senad Ramčević. Ali, pravo ime znalo mu je svega nekoliko najbližih komšija i rođaka. Ostali Ivangrađani znali su ga samo po nadimku: LERO. ...
eSpona
Objavljeno: 15/01/2019
adem-ado-softic-dr-debejki-u-ivangraduSonjin kačamak za kardiohirurga Kad je najpoznatiji svjetski kardiohirurg dr Majkl Elis Debejki (Michael Ellis DeBakey) jednom prilikom prije 45 godina posjetio ...
eSpona
Objavljeno: 14/01/2019
milija-pajkovic-sekijev-sitan-vezU sam osvit Božićnih praznika, u Beogradu je iz ovozemaljskog života, u 82. godini, iskoračio jedan od najboljih fudbalera svojeg vremena na planeti, Dragoslav Šeki ...
eSpona
Objavljeno: 07/01/2019
srdan-culafic-ulaganjima-se-stvaraju-dobri-sportisti-i-jos-bolji-ljudiJedna od stvari, gdje mnogi ljudi na ovoj planeti mogu bez obzira na materijalni status i porijeklo učestvovati u igri i takmičiti se jedni protiv drugih ...
eSpona
Objavljeno: 27/12/2018
srdan-culafic-reklamnim-spotovima-ne-treba-skrnaviti-time-outU mnostvu interesantnih detalja koje na sportskim borilištima izvode igrači, frenetičnom podrškom navijači, svakako, nezaobilazni akteri su i treneri. Zanimljivo ...
eSpona
Objavljeno: 21/12/2018
milija-pajkovic-mirko-i-slavko-ponovo-jasuTaman smo pomislili da je vrijeme bratstva i jedinstva, raznih zasijedanja, pa i onog u Jajcu, kao i raznoraznih odbora pride, AFŽ-a, kovhoza, sovhoza, ...
eSpona
Objavljeno: 15/12/2018
janko-nikolovski-ljudi-i-oruzjeLjubav na prvi pogled ili večita ljubav Iako je sve počelo toljagama, ljudi su svuda u svijetu (ne samo države) ostali u velikoj ljubavi sa oružjem...  Zašto? ...
eSpona
Objavljeno: 26/10/2018
sasa-radunovic-izvini-fuadeAko novinar ima informaciju i ne objavi je, ona je opasna po njega. Ili se, možda, srami da je objavi. Strah je razumljiv i podložan mu je svako. Ali sram nije. ...
eSpona
Objavljeno: 23/10/2018
adem-ado-softic-ivangradski-rukometni-bombarderiJoš od hazene, preteče rukometa, koju je u Berane krajem tridesetih godina iz Beograda donijela tadašnja studentkinja Radmila Nedić, pa preko velikog i malog ...
eSpona
Objavljeno: 18/10/2018
janko-nikolovski-la-rue-du-jeu-des-enfantsU centru Strazbura - Francuska (Alzas) ima ulica koja se zove „Ulica dečije igre“. Ime je dobila ne voljom opštinskih organa već akcijom samih građana, koji su ...
eSpona
Objavljeno: 15/10/2018
vesna-novovic-nasa-milenaNaša DIVA je otišla. Dostojanstveno, tiho, kako priliči velikim ljudima, velikim umjetnicima, kako priliči velikoj dami. Otišla je svom Gagi. Dvadeset i prvog ...
eSpona
Objavljeno: 08/10/2018
adem-ado-softic-medijska-razglednica-balkanaPod kopitama sve agresivnijih medijskih jahača Apokalipse na Balkanu: Politike, Kapitala, Kriminala i Pohlepe, pored zdravog razuma i morala, među prvima stradaju i ...
eSpona
Objavljeno: 07/10/2018
sasa-radunovic-ja-sam-osamnaestiPočetak mandata nove lokalne vlasti za građane Berana nije mogao biti bolji. Otvorena je nova sportska dvorana i završena rekonstrukcija istočne tribine Gradskog ...
eSpona
Objavljeno: 20/09/2018
lion-hodzic-sta-da-budes-kad-porastesNije bilo davno, ali sam pregrmio ono pitanje „šta ćeš da budeš, kad porasteš?“ Kad razmislim, stavljali su me u takvu situaciju ka' da su se trudili da se što više ...
eSpona
Objavljeno: 15/09/2018
adem-ado-softic-dan-oslobodenja-beranaNa današni dan prije 74 godine, 15. septembra 1944. nakon višečasovne akcije 7. i 9. Crnogorske udarne brigade i jednog bataljona Ozne, varoš Berane je konačno ...
eSpona
Objavljeno: 13/09/2018
adem-ado-softic-cetvrti-metak-iz-belcite„Zato nikad ne pitaj za kim zvono zvoni...“ Na današnji dan, 10. septembra 1937. godine, od snajperskog metka u španskom gradiću Belčita poginuo je Beranac Vukašin ...
eSpona
Objavljeno: 10/09/2018
sasa-radunovic-njofraSve sportske priče su slične. Govore o borbi za pobjede koje donose bodove, medalje, popularnost i prestiž... No, sportske priče znaju da budu ispunjene i borbom ...
eSpona
Objavljeno: 05/09/2018
adem-ado-softic-na-talasima-radio-balkana„Soko zove Orla!“ - „Orao pao!“ Na današnji dan prije 75 godina, 3. septembra 1943. desio se veliki preokret. Fašistička Italija u Cassibileu potpisala je ...
eSpona
Objavljeno: 23/08/2018
adem-ado-softic-cistokrvni-balkanciDavinčijev balkanski kod Nije život na Zemlji počeo rođenjem ovdašnjih političara, niti je kultura nastala njihovim osvajanjem vlasti. Rađanjem mnogih život bi ...
eSpona
Objavljeno: 24/07/2018
adem-ado-softic-posljednji-kos-oca-crnogorske-kosarkeRadule Vešović, osnivač beranske, crnogorske, i legenda ex jugoslovenske košarke, ogorčen odnosom beranskih političara prema ovdašnjoj košarci i sportu uopšte, kao ...
eSpona
Objavljeno: 10/07/2018
sasa-radunovic-da-sam-se-ja-pit-oRezultatski solidan nastup beranskih sportista na MOSI u Priboju, ali i njihovo ukupno ponašanje i predstavljanje grada, može se i treba okarakterisati kao ...
eSpona
Objavljeno: 23/06/2018
adem-ado-softic-rimski-kastrum-beranska-enigmaNa nekoliko mjesta pored magistralnog puta prema Beranama po desnoj strani stoje svojevrsni metalni krajputaši sa natpisima koji obavještavaju prolaznike da se na ...
eSpona
Objavljeno: 17/06/2018
prof-dr-drasko-dosljak-sutjeska-nije-vodaBitka na Sutjesci ili Peta neprijateljska ofanziva, je naziv koji je u jugoslovenskoj istoriografiji odomaćen za operacije „Švarc“ (nem. Schwarz, „crno“) ...
eSpona
Objavljeno: 15/06/2018
janko-nikolovski-mediji-izmedu-juce-i-sjutraŽeljko Rutović, Postmediji (kriza smisla ili masmedijski totalitarizam); Podgorica, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, 2017.godine Malo malo, pa nas taj pisac ...
eSpona
Objavljeno: 23/05/2018
prof-dr-drasko-dosljak-uz-21-maj-dobili-smo-drzavuPrije 12 godina,  21. maja 2006. godine, nešto prije ponoći, iz Crne Gore je u svijet, i u budućnost, poslata rečenica: “Dobili smo državu!" Upravo, ova ...
eSpona
Objavljeno: 02/05/2018
sasa-radunovic-ugovorNakon bure u javnosti  izazvane saznanjem da je Javni servis Radio televizija Crne Gore (RTVCG) sklopio ugovor sa Centrom za građansko obrazovanje (CGO) o ...
eSpona
Objavljeno: 29/04/2018
ado-softic-sedamdeset-godina-od-osnivanja-kud-a-dusan-boskovicKultura sjećanja je armatura u temeljima veličanstvene građevine zvane Opšta kultura bez koje bi se ona vrlo brzo urušila. Neke stvari o ovom gradu nemamo pravo da ...
eSpona
Objavljeno: 21/04/2018
janko-nikolovski-o-dosetkama-i-nipodastavanjuVarijacija na govor mržnje Uzmimo najklimaviji a istovremeno i najsnažniji primjer: Razgovaraju dvojica gladnih siromaha - „Znaš li da je punjena pljeskavica ...
eSpona
Objavljeno: 12/04/2018
slavko-mandic-snila-baba-sto-joj-milo-biloKada je vidio da je đavo odnio šalu i da više neće moći da bude jedan od šrafova koji upravljaju nacionalnim javnim servisom RTV Crne Gore, oglasio se predsjednik ...
eSpona
Objavljeno: 09/04/2018
srdan-culafic-magija-sporta-i-novo-vrijemeOpsesija zvana "sport" obično se javlja kod mladih ljudi, a nadograđuju je vremenom odrasli. U početku to biva popunjavanje slobodnog vremena, trošenje energije ...
eSpona
Objavljeno: 07/04/2018
perica-jokic-moja-uloga-u-najvaznijoj-hajdukovoj-utakmiciBilo je to prije 38 godina... Umjesto da budem slavljenik, ja sam te 1980. postao glavni krivac za ispadanje splitskog Hajduka iz četvrtfinala evropskog fudbalskog ...
eSpona
Objavljeno: 07/04/2018
braho-adrovic-dobre-price-u-sjenci-konkursnih-kriterijuma„Razmeđa Bihora“, NVO Centar za kulturu „Bihor“, Podgorica, 2018. lKnjiga „Razmeđa Bihora“ koja sadrži izbor tridesetak priča  koje su prispjele na konkurs ...
eSpona
Objavljeno: 06/04/2018
ado-softic-vijek-u-znaku-cetvrtog-aprilaDanašnji dan, 4. april, istorijski i globalno posmatrano, vrlo je interesantan i inspirativan datum, nabijen događajima koji su trajno obilježili nemirni XX vijek. ...
eSpona
Objavljeno: 17/03/2018
milija-pajkovic-oces-li-josU vrijeme našeg djetinjstva i dijela našeg odrastanja postojala su pisana i nepisana pravila naših igara, pa i naših svađa i svađica. Nešto stariji dječaci i momci, ...
eSpona
Objavljeno: 10/03/2018
srdan-culafic-da-spasimo-klubove-navijace-i-sportKroz istoriju sporta pored pozitivnih primjera koji i dan danas krase tu granu društva, biĺo je i negativnih, koje su se većinom javljale kao posljedica navijačkih ...
eSpona
Objavljeno: 06/03/2018
janko-nikolovski-daci-pucaju-zar-neSaučesnici!? Kad se i na koji način prenuti!? Pišući o učeničkom nasilju u Digitanom demosu Rutović veli: sve je više spornih autoriteta. Onda se postavlja ...
eSpona
Objavljeno: 11/02/2018
milija-pajkovic-beranske-izborne-zavrzlame-biraci-ili-glasaciOva moja kolumna nema nikakve veze sa politikom, kako bi, možda, neko neupućen, na prvi pogled i pomislio, jer me taj domen djelovanja uopšte i ne zanima. Ovaj ...
eSpona
Objavljeno: 02/02/2018
janko-nikolovski-ne-naucna-fantastikaI monarhija je Republika - Res publica! Mogu li i mediji biti Res publica – u smislu vladavine? Jeste, monarhija je res publika, ali kao javna stvar (javna ...
eSpona
Objavljeno: 27/01/2018
zbogom-smekeruPoput mnogih legendi koje obilježe život brojnih generacija, poput onih koji se rođenjem pojave i svojim životom i učincima ostave vječitog traga za sobom, poput ...
eSpona
Objavljeno: 26/01/2018
srdan-culafic-da-ne-ugrozimo-jos-jednu-sjajnu-generacijuOpšte je poznato da je sport pravi reprezent države, a svaki uspjeh koji slavimo kada se ostvari dobar rezultat i osvoji medalja su produkt naših sportista. Iza ...
eSpona
Objavljeno: 12/01/2018
milija-pajkovic-uliceNe prođe mnogo vremena, a da se tako poneko ili neki ne oglase željom da budu kumovi beranskim ulicama, uličicama ili sokacima, i to onako kako to samo njima ...
eSpona
Objavljeno: 05/01/2018
milija-pajkovic-holivudsku-glumicu-milicu-milu-jovovic-treba-proglasiti-pocasnim-gradaninom-crne-goreO poznatoj holivudskoj glumici Mili Jovović pisao sam u nekoliko navrata, između ostalog, pojašnjavajući široj javnosti neke nepoznate činjenice i detalje iz ...
eSpona
Objavljeno: 03/01/2018
srdan-culafic-zeljeti-ili-imati-ono-sto-zelimoOpraštajući se od starog milenijuma prije 18 god. svako od nas je na svoj način gledao u bolje sjutra sa nadom da nam dolaze ljepša vremena. Taj period koji nas ...
eSpona
Objavljeno: 24/12/2017
milija-pajkovic-kadrovi"Kadrovi" su se kod nas, na našim širim prostorima, pojavili odmah poslije 1945. godine, kao istinska čeda novog društvenog poretka! Uselili su se, preko noći, u ...
eSpona

Iz ugla satiričara:

Preporučujemo knjigu:

 

Zeljko Rutovic Postmediji knjiga

 

Priča eSpone