Drasko DosljakBitka na Sutjesci ili Peta neprijateljska ofanziva, je naziv koji je u jugoslovenskoj istoriografiji odomaćen za operacije „Švarc“ (nem. Schwarz, „crno“) nemačkih trupa u ljeto 1943. godine. Cilj ove operacije bilo je razbijanje grupa otpora, kako aktuelnog, tako i potencijalnog, i čvrsto zaposijedanje jadranskog zaleđa, što je dobilo na važnosti nastupanjem Saveznika u Sredozemlju.

Na mestima: Tjentište, Ljubin Grob, Vučevo, Bare, Ličke Kolibe, Košuta, Popov Most, Milinklade, Suha, Vrbnica, Maglić i Volujak, koja leže u dolini rijeke Sutjeske skoro mjesec dana su se vodile teške i krvave borbe u drugoj fazi operacije „Švarc“, pa je bitka zbog ovih mjesta koja leže u dolini rijeke Sutjeske i dobila naziv „Bitka na Sutjesci“.

Potreba je i obaveza da se, i ove godine, prisjetimo naših žrtava u borbama na Sutjesci i odamo im zasluženo poštovanje i divljenje za slobodu koju su nam podarili, a čijem ostvarenju je značajan doprinos dala i ova bitka.

Operacija „Švarc“ je nanijela velike gubitke jedinicama NOVJ:

1. divizija: 1.514 poginulih od 5041 boraca ukupno, ili 30,03 %;

2. divizija: 2.605 poginulih od 8106 boraca ukupno, ili 32,14 % (računajući jedinice pod njenom komandom 10. juna);

3. divizija: 1.554 poginulih od 4664 boraca ukupno, ili 33,32 % (računajući i 3. bataljon 10. hercegovačke brigade);

7. divizija: 1.349 poginulih od 2547 boraca ukupno, ili 52,96 %.

 

Partizanska poruka Vrhovnom štabu: „Dogod budete čuli na Ljubinom Grobu pucanje naših pušaka, Nijemci neće proći. A kad toga ne bude znajte da na njemu više nema živih proletera“.

Poruka sa Ljubinog Groba

SutjeskaTokom bitke je ukupno poginulo 7.022 boraca NOVJ. Na Sutjesci su ginuli borci gotovo iz svih krajeva Jugoslavije: Dalmatinci, Srbijanci, Crnogorci, Bosanci. Poginuli su i istaknuti revolucionari: Veselin Masleša, Sava Kovačević, Simo Milošević, Vasilije Đurović -Vako, Ivan Goran Kovačić, Olga Popović - Dedijer, Pero Ćetković, Moma Stanojlović i mnogi drugi, ali je glavnina NOVJ-a bila sačuvana.

Operacija „Švarc“ se smatra jednom od prekretnica u Narodnooslobodilačkom ratu u Jugoslaviji. Samo nekoliko mjeseca kasnije, sve zapadne sile su počele da uzdižu Narodnooslobodilački pokret, sve do Teheranske konferencije kada je isti pokret priznat kao jedini legitimni antifašistički pokret u Jugoslaviji.

Bitka na Sutjesci je ušla i u književnost. Veliki književnik i učesnik NOB-a Dušan Kostić jednom svojom pjesmom poručuje:

 

Sutjeskom

Sad tiho šumiš   - bez bombi o boku

i nebo modro talasom se smije.

I stada pasu. Svu čar preduboku

u tvome skoku, tvome zelen-oku.

Sutjesko, podaj vjetru da razvije!

Sluti li putnik neznan, žedan, što je

zastao začas nad romorom, pjenom,

šta krije gustiš, šta urvine tvoje

i šta odzvanja sa tvojim imenom?

Sluti li putnik staze stare sada,

tajna što leži u mraku mrčava.

ljepotu svježu proplanka i trava

i rosu jutra skošenih livada;

sluti li putnik čas kad zatalasa

široka bitka, pjesna od užasa,

prodre li okom u trag slave skrite

po obalama vode plahovite?

Ja vidim krovlja gdje bi dah pepela

i trešnju rosnu što se oknu vine.

i travnim tragom sagnjila šinjela

čaure mrtve, razasuta rebra

prostirkom mekom tužne mahovine.

Ja vidim čete mrtve – i sad žive

stabljikom svakom, i travkom, i listom,

tjemenom gore, dnom litice sive,

žive gdje hukti, gdje se žare ruke,

u smjeni svakoj, jarbolima luke –

i zatreperi svaka komunistom!

Sutjesko plaha, mir je lego tobom,

slegle se davne tutnjave prolomne!

Poklonik tužan nad Savinim grobom

ja raportiram komandantu svome –

i travom groblja ljubav tiho brizga

o skorom bljesku, suncu komunizma.

Sjećanje na sedam hiljada naših žrtava nije samo Spomenik na Tjentištu! Ono je u poeziji, slikarstvu, muzici...Ono je u svima nama koji slobodarimo zahvaljujući i tim bitkama i borbama.

Što to huči Sutjeska!!??

 Prof. dr Draško Došljak

 

 

San Milovana Đilasa

Milovan Đilas, jedne večeri tokom trajanja borbi, umoran, iscrpljen, zaspao je, sanjao je Isusa Hrista. Kad otvori oči gubi ga, zatvori -  Isus mu se ponovo javlja . Đilas se pomolio: „Ako si došao na svet i patio radi dobra i istine – ti moraš videti da je naša stvar pravedna i istinita. Mi, u stvari, nastavljamo, probamo da nastavimo ono što si ti započeo. I ti nas nisi zaboravio, niti nas možeš napustiti...“

 

 

 

 

eSpona OTV EU

Otvorena televizija

viskom 300x250

Kolumna:

Objavljeno: 13/02/2019
adem-ado-softic-dekret-jusufa-ibn-abdulahaPedeset godina od osnivanja (1862-1912) varoš Berane je teritorijalno pripadala Otomanskom carstvu. Nakon njegovog pada i povlačenja Osmanlija sa ovih prostora, ...
eSpona
Objavljeno: 03/02/2019
adem-ado-softic-prohijalo-sa-duvanskim-dimomSasvim slučajno sinoć sam parkirao auto ispod „Pušačke terase“, u bloku stambenih zgrada na mjestu gdje se nekad završavala moja bašta i malinjaci, a počinjao ...
eSpona
Objavljeno: 20/01/2019
adem-ado-softic-lero(1962 - 1986) Zvao se Senad Ramčević. Ali, pravo ime znalo mu je svega nekoliko najbližih komšija i rođaka. Ostali Ivangrađani znali su ga samo po nadimku: LERO. ...
eSpona
Objavljeno: 15/01/2019
adem-ado-softic-dr-debejki-u-ivangraduSonjin kačamak za kardiohirurga Kad je najpoznatiji svjetski kardiohirurg dr Majkl Elis Debejki (Michael Ellis DeBakey) jednom prilikom prije 45 godina posjetio ...
eSpona
Objavljeno: 14/01/2019
milija-pajkovic-sekijev-sitan-vezU sam osvit Božićnih praznika, u Beogradu je iz ovozemaljskog života, u 82. godini, iskoračio jedan od najboljih fudbalera svojeg vremena na planeti, Dragoslav Šeki ...
eSpona
Objavljeno: 07/01/2019
srdan-culafic-ulaganjima-se-stvaraju-dobri-sportisti-i-jos-bolji-ljudiJedna od stvari, gdje mnogi ljudi na ovoj planeti mogu bez obzira na materijalni status i porijeklo učestvovati u igri i takmičiti se jedni protiv drugih ...
eSpona
Objavljeno: 27/12/2018
srdan-culafic-reklamnim-spotovima-ne-treba-skrnaviti-time-outU mnostvu interesantnih detalja koje na sportskim borilištima izvode igrači, frenetičnom podrškom navijači, svakako, nezaobilazni akteri su i treneri. Zanimljivo ...
eSpona
Objavljeno: 21/12/2018
milija-pajkovic-mirko-i-slavko-ponovo-jasuTaman smo pomislili da je vrijeme bratstva i jedinstva, raznih zasijedanja, pa i onog u Jajcu, kao i raznoraznih odbora pride, AFŽ-a, kovhoza, sovhoza, ...
eSpona
Objavljeno: 15/12/2018
janko-nikolovski-ljudi-i-oruzjeLjubav na prvi pogled ili večita ljubav Iako je sve počelo toljagama, ljudi su svuda u svijetu (ne samo države) ostali u velikoj ljubavi sa oružjem...  Zašto? ...
eSpona
Objavljeno: 26/10/2018
sasa-radunovic-izvini-fuadeAko novinar ima informaciju i ne objavi je, ona je opasna po njega. Ili se, možda, srami da je objavi. Strah je razumljiv i podložan mu je svako. Ali sram nije. ...
eSpona
Objavljeno: 23/10/2018
adem-ado-softic-ivangradski-rukometni-bombarderiJoš od hazene, preteče rukometa, koju je u Berane krajem tridesetih godina iz Beograda donijela tadašnja studentkinja Radmila Nedić, pa preko velikog i malog ...
eSpona
Objavljeno: 18/10/2018
janko-nikolovski-la-rue-du-jeu-des-enfantsU centru Strazbura - Francuska (Alzas) ima ulica koja se zove „Ulica dečije igre“. Ime je dobila ne voljom opštinskih organa već akcijom samih građana, koji su ...
eSpona
Objavljeno: 15/10/2018
vesna-novovic-nasa-milenaNaša DIVA je otišla. Dostojanstveno, tiho, kako priliči velikim ljudima, velikim umjetnicima, kako priliči velikoj dami. Otišla je svom Gagi. Dvadeset i prvog ...
eSpona
Objavljeno: 08/10/2018
adem-ado-softic-medijska-razglednica-balkanaPod kopitama sve agresivnijih medijskih jahača Apokalipse na Balkanu: Politike, Kapitala, Kriminala i Pohlepe, pored zdravog razuma i morala, među prvima stradaju i ...
eSpona
Objavljeno: 07/10/2018
sasa-radunovic-ja-sam-osamnaestiPočetak mandata nove lokalne vlasti za građane Berana nije mogao biti bolji. Otvorena je nova sportska dvorana i završena rekonstrukcija istočne tribine Gradskog ...
eSpona
Objavljeno: 20/09/2018
lion-hodzic-sta-da-budes-kad-porastesNije bilo davno, ali sam pregrmio ono pitanje „šta ćeš da budeš, kad porasteš?“ Kad razmislim, stavljali su me u takvu situaciju ka' da su se trudili da se što više ...
eSpona
Objavljeno: 15/09/2018
adem-ado-softic-dan-oslobodenja-beranaNa današni dan prije 74 godine, 15. septembra 1944. nakon višečasovne akcije 7. i 9. Crnogorske udarne brigade i jednog bataljona Ozne, varoš Berane je konačno ...
eSpona
Objavljeno: 13/09/2018
adem-ado-softic-cetvrti-metak-iz-belcite„Zato nikad ne pitaj za kim zvono zvoni...“ Na današnji dan, 10. septembra 1937. godine, od snajperskog metka u španskom gradiću Belčita poginuo je Beranac Vukašin ...
eSpona
Objavljeno: 10/09/2018
sasa-radunovic-njofraSve sportske priče su slične. Govore o borbi za pobjede koje donose bodove, medalje, popularnost i prestiž... No, sportske priče znaju da budu ispunjene i borbom ...
eSpona
Objavljeno: 05/09/2018
adem-ado-softic-na-talasima-radio-balkana„Soko zove Orla!“ - „Orao pao!“ Na današnji dan prije 75 godina, 3. septembra 1943. desio se veliki preokret. Fašistička Italija u Cassibileu potpisala je ...
eSpona
Objavljeno: 23/08/2018
adem-ado-softic-cistokrvni-balkanciDavinčijev balkanski kod Nije život na Zemlji počeo rođenjem ovdašnjih političara, niti je kultura nastala njihovim osvajanjem vlasti. Rađanjem mnogih život bi ...
eSpona
Objavljeno: 24/07/2018
adem-ado-softic-posljednji-kos-oca-crnogorske-kosarkeRadule Vešović, osnivač beranske, crnogorske, i legenda ex jugoslovenske košarke, ogorčen odnosom beranskih političara prema ovdašnjoj košarci i sportu uopšte, kao ...
eSpona
Objavljeno: 10/07/2018
sasa-radunovic-da-sam-se-ja-pit-oRezultatski solidan nastup beranskih sportista na MOSI u Priboju, ali i njihovo ukupno ponašanje i predstavljanje grada, može se i treba okarakterisati kao ...
eSpona
Objavljeno: 23/06/2018
adem-ado-softic-rimski-kastrum-beranska-enigmaNa nekoliko mjesta pored magistralnog puta prema Beranama po desnoj strani stoje svojevrsni metalni krajputaši sa natpisima koji obavještavaju prolaznike da se na ...
eSpona
Objavljeno: 15/06/2018
janko-nikolovski-mediji-izmedu-juce-i-sjutraŽeljko Rutović, Postmediji (kriza smisla ili masmedijski totalitarizam); Podgorica, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, 2017.godine Malo malo, pa nas taj pisac ...
eSpona
Objavljeno: 23/05/2018
prof-dr-drasko-dosljak-uz-21-maj-dobili-smo-drzavuPrije 12 godina,  21. maja 2006. godine, nešto prije ponoći, iz Crne Gore je u svijet, i u budućnost, poslata rečenica: “Dobili smo državu!" Upravo, ova ...
eSpona
Objavljeno: 02/05/2018
sasa-radunovic-ugovorNakon bure u javnosti  izazvane saznanjem da je Javni servis Radio televizija Crne Gore (RTVCG) sklopio ugovor sa Centrom za građansko obrazovanje (CGO) o ...
eSpona
Objavljeno: 29/04/2018
ado-softic-sedamdeset-godina-od-osnivanja-kud-a-dusan-boskovicKultura sjećanja je armatura u temeljima veličanstvene građevine zvane Opšta kultura bez koje bi se ona vrlo brzo urušila. Neke stvari o ovom gradu nemamo pravo da ...
eSpona
Objavljeno: 21/04/2018
janko-nikolovski-o-dosetkama-i-nipodastavanjuVarijacija na govor mržnje Uzmimo najklimaviji a istovremeno i najsnažniji primjer: Razgovaraju dvojica gladnih siromaha - „Znaš li da je punjena pljeskavica ...
eSpona
Objavljeno: 12/04/2018
slavko-mandic-snila-baba-sto-joj-milo-biloKada je vidio da je đavo odnio šalu i da više neće moći da bude jedan od šrafova koji upravljaju nacionalnim javnim servisom RTV Crne Gore, oglasio se predsjednik ...
eSpona
Objavljeno: 09/04/2018
srdan-culafic-magija-sporta-i-novo-vrijemeOpsesija zvana "sport" obično se javlja kod mladih ljudi, a nadograđuju je vremenom odrasli. U početku to biva popunjavanje slobodnog vremena, trošenje energije ...
eSpona
Objavljeno: 07/04/2018
perica-jokic-moja-uloga-u-najvaznijoj-hajdukovoj-utakmiciBilo je to prije 38 godina... Umjesto da budem slavljenik, ja sam te 1980. postao glavni krivac za ispadanje splitskog Hajduka iz četvrtfinala evropskog fudbalskog ...
eSpona
Objavljeno: 07/04/2018
braho-adrovic-dobre-price-u-sjenci-konkursnih-kriterijuma„Razmeđa Bihora“, NVO Centar za kulturu „Bihor“, Podgorica, 2018. lKnjiga „Razmeđa Bihora“ koja sadrži izbor tridesetak priča  koje su prispjele na konkurs ...
eSpona
Objavljeno: 06/04/2018
ado-softic-vijek-u-znaku-cetvrtog-aprilaDanašnji dan, 4. april, istorijski i globalno posmatrano, vrlo je interesantan i inspirativan datum, nabijen događajima koji su trajno obilježili nemirni XX vijek. ...
eSpona
Objavljeno: 02/04/2018
ado-softic-odbrana-ivangradske-odbraneU beranskoj kotlini Lim nije slučajno ovako širok, razuđen i plitak. Dok god je takav on je izvor života i blagodeti u Poljimlju. Svako njegovo kroćenje i ...
eSpona
Objavljeno: 17/03/2018
milija-pajkovic-oces-li-josU vrijeme našeg djetinjstva i dijela našeg odrastanja postojala su pisana i nepisana pravila naših igara, pa i naših svađa i svađica. Nešto stariji dječaci i momci, ...
eSpona
Objavljeno: 10/03/2018
srdan-culafic-da-spasimo-klubove-navijace-i-sportKroz istoriju sporta pored pozitivnih primjera koji i dan danas krase tu granu društva, biĺo je i negativnih, koje su se većinom javljale kao posljedica navijačkih ...
eSpona
Objavljeno: 06/03/2018
janko-nikolovski-daci-pucaju-zar-neSaučesnici!? Kad se i na koji način prenuti!? Pišući o učeničkom nasilju u Digitanom demosu Rutović veli: sve je više spornih autoriteta. Onda se postavlja ...
eSpona
Objavljeno: 11/02/2018
milija-pajkovic-beranske-izborne-zavrzlame-biraci-ili-glasaciOva moja kolumna nema nikakve veze sa politikom, kako bi, možda, neko neupućen, na prvi pogled i pomislio, jer me taj domen djelovanja uopšte i ne zanima. Ovaj ...
eSpona
Objavljeno: 02/02/2018
janko-nikolovski-ne-naucna-fantastikaI monarhija je Republika - Res publica! Mogu li i mediji biti Res publica – u smislu vladavine? Jeste, monarhija je res publika, ali kao javna stvar (javna ...
eSpona
Objavljeno: 27/01/2018
zbogom-smekeruPoput mnogih legendi koje obilježe život brojnih generacija, poput onih koji se rođenjem pojave i svojim životom i učincima ostave vječitog traga za sobom, poput ...
eSpona
Objavljeno: 26/01/2018
srdan-culafic-da-ne-ugrozimo-jos-jednu-sjajnu-generacijuOpšte je poznato da je sport pravi reprezent države, a svaki uspjeh koji slavimo kada se ostvari dobar rezultat i osvoji medalja su produkt naših sportista. Iza ...
eSpona
Objavljeno: 12/01/2018
milija-pajkovic-uliceNe prođe mnogo vremena, a da se tako poneko ili neki ne oglase željom da budu kumovi beranskim ulicama, uličicama ili sokacima, i to onako kako to samo njima ...
eSpona
Objavljeno: 05/01/2018
milija-pajkovic-holivudsku-glumicu-milicu-milu-jovovic-treba-proglasiti-pocasnim-gradaninom-crne-goreO poznatoj holivudskoj glumici Mili Jovović pisao sam u nekoliko navrata, između ostalog, pojašnjavajući široj javnosti neke nepoznate činjenice i detalje iz ...
eSpona
Objavljeno: 03/01/2018
srdan-culafic-zeljeti-ili-imati-ono-sto-zelimoOpraštajući se od starog milenijuma prije 18 god. svako od nas je na svoj način gledao u bolje sjutra sa nadom da nam dolaze ljepša vremena. Taj period koji nas ...
eSpona
Objavljeno: 24/12/2017
milija-pajkovic-kadrovi"Kadrovi" su se kod nas, na našim širim prostorima, pojavili odmah poslije 1945. godine, kao istinska čeda novog društvenog poretka! Uselili su se, preko noći, u ...
eSpona
Objavljeno: 21/12/2017
sasa-radunovic-rekvijem-za-zbRaspisivanjem lokalnih izbora, petog decembra, odrađena je u Beranama dezinfekcija političke scene. Dezinsekciju će obaviti građani, četvrtog februara, a ...
eSpona
Objavljeno: 29/11/2017
janko-nikolovski-vise-prostora-za-komunu-i-nvoTrebaju li i žele li oni taj prostor i može li se !? Je li moguća i korisna jednačina centralno – lokalno kroz medijske pristupe? Prateći više godina javnu ...
eSpona
Objavljeno: 25/11/2017
olja-stojanovic-ne-nasilju-nad-zenama-u-porodici-ne-nasilju-nad-zenama-na-poslu-ne-nasilju-nad-zenama-u-drustvu"Šesnaest dana aktivizma protiv nasilja nad ženama" je globalna, svjetska kampanja koju obilježava 1.700 organizacija u preko 100 država svijeta. Kampanja počinje ...
eSpona
Objavljeno: 07/11/2017
janko-nikolovski-mukotrpni-rad-oko-md-aRad koji traje, jer nikada neće i ne smije biti završen... Bio sam tu skoro na sajmu knjiga u Podgorici. A tamo  moji dobri, stari obradovani prijatelji; što ...
eSpona

Iz ugla satiričara:

Preporučujemo knjigu:

 

Zeljko Rutovic Postmediji knjiga

 

Priča eSpone