Kako trenutno stvari stoje dalja sudbina Plavskog jezera, kom, zbog brojnih negativnih faktora, prijeti potpuno nestajanje, zaviće od odgovora Svjetske banke od koje je traženo da finansira projekat zaštite i revitalizacije ovog prirodnog dragulja na sjeveru Crne Gore.
To su potvrdili iz Opštine Plav podsjećajući da je za ove namjene potrebno obezbijediti preko 20 miliona eura.
–Svjetska banka je izrazila spremnost da finansira projekta revitalizacije i zaštite Plavskog jezera koji je od izuzetnoh ekološkog i životnog značaja. Mi smo Svjetskoj banci proslijedili raspoloživu dokumentaciju koja se tiče ovog projekta i sada čekama da oni daju konačan sud. Svakako da se nadamo pozitivnom odgovoru – kazao je Nihad Canović, predsjednik Opštine Plav.
Podaci govore da je Plavsklo jezero, kao najveće ledničko jezero u Crnoj Gori, 1913. godine imalo površinu od 5,4 kilometra kvadratna, a 55 godina kasnije 3,4 kilometra kvadratna. Danas površina ovog jezera, smještenog ispod visova Prokletija i Visitora, na oko 900 metara nadmorske visine, nešto je oko dva kvadratna kilometra, što samo po sebi govori da se ono drastično smanjuje.
Da je situacija više nego alarmantna, najbolje potvrđuje podatak da su djelovi jezera koji su prije bili kupališta, sada obrasli trskom, ševarom i travom. Ti djelovi se polako pretvaraju u livade, a na pojedinim mjestima, kao što je to slučaj blizu splava, trava je od obale prema središtu jezera zahvatila pojas širok oko 50 metara, a negdje i više.
Iz Mreže nevladinih organizacija Plav ukazuju da se površina i dubina jezera smanjuje svake godine i da više nema vremena za čekanje kada je njegovo spašavanje u pitanju.
–Plavsko jezero je neprocjenjivo blago Crne Gore, kojem se, nažalost, ne poklanja dovoljno pažnje. Površna i dubina jezera se smanjuju iz godine u godinu i procjenjuje se da će za 30 godina ono u potpunosti nestati. Iako se može reći da je smanjenje jezera u velikoj mjeri prirodni proces, tome znatno doprinose i pojedine ljudske aktivnosti, koje ga ubrzavaju. Zato je potrebno što prije da se preduzmu konkretne mjere da se jezero sačuva od nestanka – zaključili su iz Mreže nevladinih organizacija Plav.
I u peticiji koju su nedavno potpisivali građani Plava ističe se da je kucno poslednji čas da se obezbijedi novac za spas Plavskog jezera i da svi moraju dići glas da ono ostane živo.
–Bez jezera nema Plava, bez jezera nema turista, bez jezera nema razvoja. Izborimo se zajedno, sredstva se moraju obezbijediti za spas bisera ispod Prokletija – navodi se u proglasu građana Plava.
Inače, još 2018. godine izrađena je studija revitalizacije i zaštite Plavskog jezera, koju je, po narudžbi Opštine Plav, uradio Institut za vodoprivredu "Jaroslav Černi" iz Beograda. U toj Studiji su definisane mjere revitalizacije koje su svrstane u četiri kategorije.
Navedeno je da je neohodno izvršiti čišćenje jezera od naslaga sedimenata i produbljivanje pojedinih zona u cilju smanjenja rasta mikrofitske vegetacije, zatim uklanjanje barske vegetacije sa prostora koji se čisti prije uklanjanja sedementa, kao i reguliranje jezerskog dijela toka rijeke Ljuče ugradnjom podvodnog usmjerivača toka. Naglašeno je da treba izvršiti i usmjeravanje dijela toka rijeke Ljuče u Martinovićko blato i južnog dijela jezera.
Međutim, već sedam godina pomenuta studija se nalazi u stanju mirovanja bez obzira što su stručnjaci ukazivali da je stanje po pitanju opstanka Plavskog jezera više nego alatmantnio. U studiji je navdeno i da se Plavsko jezero smanjuje iz više razloga. Prvo zbog nasipa koji dolazi iz rijeka Ljuče i Grnčara, potom zbog neuređenog pitanja kanalizacije u naseljima oko Plavskog jezera, ali i zbog neodgovorno ponašanje ljudi koji svojim aktivnostima utiču da se jezero smanjuje.
Otpadne vode i fekalije nesmetano teku
Stanovnici Plava koji žive u Jezerskoj ulici ukazali su da u ovom dijelu grada i to na potezu koji od zgrade policije vodi prema Vojnom selu ne postoji odgovarajuća kanalizaciona mreža. Kazali su da se na ovom lokalitetu, poznatom pod imenom Ribare, gdje je izgrađeno preko sto stambenih objekata, otpadne vode i fekalije uglavnom usmjerene prema Plavskom jezeru.
–Jednostavno ovdje narod mora nekako da se snalazi kada je u pitanju kanalizaciona mreža. Postoji jedan veliki otvoreni kanal koji iz naselja skuplja otpadne vode i odvodi u jezero. Može se vidjeti da je na taj kanal uključeno dosta kanalizacionih cijevi iz obližnjih kuća. Takođe, iz pojedinih objekta kanalizacija se izliva na otvorene površine. Sve to odaje jednu zaista užasnu sliki i u značajnoj mjeri negativno utiče na samo jezero – ističu mještani.
Izvor: Dan
