Opština Mojkovac je tokom protekle godine na ime naknada za komunalno opremanje građevinskog zemljišta i urbanu sanaciju inkasirala svega 2.800 eura.
Taj podatak navede je u Izvještaju o stanju uređenja prostora koji je pripremio Sekretarijat za urbanizam, stambeno-komunalne poslove i saobraćaj.
Prema Odluci o naknadi za komunalno opremanje, područje opštine podijeljeno je u šest zona. Cijene po kvadratu neto površine u IA zoni iznose 45 eura, I zoni 33,75 eura, II 22,50, III 18 eura, a IV 45 eura dok su objekti u V zoni oslobođeni plaćanja naknade.
Sekretarijat je lani izdao samo jedno rješenje o naknadi za komunalno opremanje i jedno uvjerenje o plaćenoj naknadi, dok je izdato čak 12 uvjerenja o oslobađanju od plaćanja.
Uzroci niske naplate
U izvještaju se ističe da analiza prihoda od komunalija – ukupno 763,92 eura, ukazuje na nastavak trenda niskih priliva, uprkos primjetnoj aktivnosti na terenu.
–Iako je na teritoriji opštine evidentirana određena aktivnost u pogledu izgradnje novih i rekonstrukcije postojećih objekata, finansijski efekat na budžet je minimalan. Glavni uzrok niske naplate jeste činjenica da se najveći broj zahtjeva odnosi na objekte u V zoni, koja je definisana kao ruralno područje u kojoj je iznos naknade nula eura. Ovakva struktura gradnje ograničava fiskalne kapacitete lokalne samouprave za finansiranje novih projekata i unapređenje infrastrukture u urbanim i prigradskim zonama – navedeno je u dokumentu.
Problem niske naplate je povezan i sa procesom legalizacije bespravnih objekata. Kako se navodi, većina zahtjeva odnosi se na periferne zone gdje su vlasnici, shodno Odluci o naknadi za urbanu sanaciju iz 2020. godine, oslobođeni plaćanja.
Cijene po kvadratu neto površine u IA zoni iznose 45 eura, I zoni 33,75 eura, II 22,50, III 18 eura, a IV 45 eura dok su objekti u V zoni oslobođeni plaćanja naknade
–To znači da se objekti administrativno uvode u plan, ali bez priliva sredstava namijenjenih za izgradnju infrastrukture u tim naseljima. Čak i u zonama gdje se naknada plaća, zakonske olakšice za osnovno stanovanje i mogućnost plaćanja na rate čine godišnji priliv simboličnim. Dok je prihod minimalan, obaveza Opštine da komunalno opremi te zone ostaje. Ovo stvara fiskalni jaz, jer troškovi izrade tehničke dokumentacije i izvođenja radova višestruko premašuju naplaćeni iznos – konstatuje se u izvještaju.
Sekretarijat je 2025. godine donio samo dva rješenja o plaćanju naknade za urbanu sanaciju, čime je naplaćeno tek 2.034 eura.
Problem sa orto- foto snimkom
Opštinski organi se suočavaju i sa tehničkim barijerama pri naplati naknada za korišćenje prostora za bespravne objekte, tzv. urbane sanacije.
–Ovaj organ nije bio u mogućnosti da precizno utvrdi listu bespravnih objekata jer orto-foto snimak i geoportal ne obezbjeđuju dovoljno pouzdane podatke o ključnim elementima kao što su tačna bruto površina, spratnost i vlasništvo. Rješavanje ovog problema zahtijeva uspostavljanje pouzdanog informacionog sistema i terenske provjere, što trenutno prevazilazi tehničke i finansijske kapacitete Opštine – navode iz Sekretarijata.
Legalizacija
Tokom 2025. godine, Sekretarijat je nastavio da sprovodi postupak legalizacije bespravnih objekata, primarno se oslanjajući na okvir Zakona o planiranju prostora i izgradnji objekata. Donijeta su dva rješenja o legalizaciji, dok je u jednom slučaju zahtjev odbijen jer građevinska dozvola nije bila potrebna.
Prošle godine donesen je Zakon o legalizaciji bespravnih objekata, koji je kroz predviđene olakšice i pojednostavljenje procedura podstakao interesovanje javnosti. O tome svjedoči podatak da su od ukupno 44 podnijeta zahtjeva u ovoj godini, čak 42 predata nakon stupanja na snagu novog zakonskog rješenja.
Ipak, puna primjena novog zakona u praksi bila je otežana.
–Osnovni izazov predstavljalo je kašnjenje u dostavljanju satelitskog snimka od strane nadležnog ministarstva, koji je kao ključni uslov za evidenciju objekata dostavljen tek u novembru 2025. godine. Dodatne barijere stvorila je pravna neusaglašenost Zakona o državnom premjeru i katastru sa novim propisima, što je onemogućilo Upravu za nekretnine – PJ Mojkovac da vrši ovjeru elaborata. Uz to, proces su usporile poteškoće u obezbjeđivanju ovlašćenih geodeta i neformiranje neophodnih komisija, pri čemu je spisak delegiranih stručnjaka geodetske struke Sekretarijatu dostavljen tek krajem decembra – kazali su iz Sekretarijata, navodeći da je taj opštinski organ krajem godine započeo intenzivnu pripremu podzakonskih akata.
Izvor: Pobjeda
