U okviru tradicionalne kutrurno-istorijske manifestacije ''Dani sjećanja na srpske junake i dobrovoljace'' održano je  tradicionalno ''Veče istorije, tradicije, gusala i sjećanja na naše pretke'' i promocija knjige istoričara Gorana Кikovića „Svetosavlje u Crnoj Gori i Vasojevićima″.

U programu su učestvovali: Branislav Otašević- književnik, Goran Кiković- istoričar, pjesnici: Darko Jovović, David Lalić, Milan Cimbaljević, Vulko Šćekić, Radovan Obradović i Radoje Mišković, guslar Borivoje Deletić a skup su pozdravili dr Radovan Asanović I Miličko Trifunović- predsjednik Udruženja dobrovoljaca Berane.

Obraćajući se prisutnima, David Lalić je kazao da “poslije slavne Nemanjićke istorije i Dušanovog carstva, Srbi su preživjeli pet stotina danaka u krvi, žutu Austrougarsku monarhiju i nacističku Njamačku”.

“Ipak, zločinac se vratio na mjesto zločina 1992-1999. godine, brutalnom zločinačkom agresijom, devetnaest najmoćnijih ekonomski i vojno, zemalja fašističke NATO organizacije, u odnosu snaga 1:800 u korist agresora, u najvećoj do tada upotrijebljenoj sili na neku zemlju. U časnom i herojskom otporu, u kojem nijesmo poraženi, nasiljem nam je oteta kuća u kojoj smo ponikli, sveta srpska zemlja Кosovo i Metohija”, naveo je Lalić.

Prema njegovim navodima, u tim uslovima, kao tradicija i zavjet, grunuo je otpor Gebelsovoj varijanti despotskog režima na vlasti i njegovoj kolektivnoj, šizofrenoj transformaciji od viteštva do sramote i izdaje srpskih nacionalnih interesa.

“U ovim udruženjima, na čijem čelu su Goran Кiković, Branislav Otašević, Mikan Perović, Vulko Šćekić i Miličko Trifunović, vođeni vjerskim i patriotskim instiktom, perom i pesnicom , obznanili smo istinu o junačkom vremenu, najslavnijem periodu srpske istorije, dobu kada su živi zavidjeli mrtvima, o kojem se doskoro, sedamdeset godina, govorilo šapatom. Pokrenuli smo časopis za istoriju, književnost i kulturu ''Glas Holmije'', koji već deset godina izlazi na ćirilici i srpskom jeziku, čiji je glavni i odgovorni urednik Goran Кiković. Objavili smo mnogo knjiga, ućutkali primitivni koalicioni huk režima o falsifikovanju i zatiranju istorijskih i kulturnih vrijednosti srpskog naroda”, istakao je Lalić.

Kako je dodao Lalić, u uslovima potiranja srpskog identiteta i istorije, vlast uspostavljena silom i policijskim terorom političke policije, nametnula je mit o velikosrpskoj opasnosti, čime je potisnuta istina o genocidu nad Srbima, koji nikad nije kažnjen.

Ekstrmni režimski narcizam, apokaliptičnu ekonomiju, otvorenu diktaturu, brutalni kapitalizam, nije bilo moguće izdržati. Na kraju, kidisali su na rušenje kanonskog predanja vjekovnog postojanja Srpske pravoslavne crkve, stvarajući novog čovjeka antisrpskog rasistu, zaboravljajući zulume i zločine Turaka, Švaba, Trećeg nacističkog Rajha, ustaša, Šiptara, agresiju na Jugoslaviju i Saveznu Republiku Jugoslaviju i oslobodioce Srbe, predstavljajući kao protivnike i neprijatelje oligarhove naseobine. U sunovratu jednog besudnog vremena, u ''Besudnoj zemlji'', u kojoj je šizofrena ideologija raspolutila jedan isti narod i od njega napravila dva, bljesnula je ideja iz istorijske riznice Gorana Кikovića: ''Svetosavlje u Crnoj Gori I Vasojevićima”, sa jedinstvenim istorijskim jezgrom duhovne orjentacije srpskog naroda, kazao je Lalić.

On je naveo, da Kikovićeva knjiga predstavlja autobiografiju pisca, gdje, kako je istakao, naspram sebe, Šantićevskim rodoljubljem, postavlja današnju Crnu Goru, potopljenu u beščašće, lišenu viteštva, ropskog mentaliteta.

Ova knjiga je ''Кolekcija svjedočanstava o odbrani pravoslavnih svetinja'' kako ju je nazvao recenzent Damjan Ćulafić, a njegovo preosveštenstvo mitropolit Joanikije zagrmjeti ''Zlo će biti pobijeđeno''! Zaprijetila je i Srpska narodna odbrana ''Pod hitno da oslobodite vladiku Joanikija iz Milovog kazamata''. Кrenule su litije i molebani u Vasojevićima-ustalo je i staro i mlado. Srpska narodna odbrana Vasojevića i Limske doline je, sa Svetovasilijevskog sabora u Nikšiću, deklaracijom pozvala: ''Svi Vasojevići i Polimljani uz vladiku Joanikija i Srpsku pravoslavnu crkvu'', zaključio je Lalić.

Ističući da je Кikovićeva knjiga utemeljena na istorijskim činjenicama, Branisla Otašević je kazao, da dolina Lima predstavlja okosnicu oko koje su nastajala, razvijala se i širila srpska srednjovjekovna država i njena obilježja. O značaju Polimlja u konsolidaciji srpskog srednjovjekovnog etničkog jezgra i razvoja srpske države, posebno u vrijeme Nemanjića i epohe koje su potom slijedile, kazao je Otašević, svjedoče brojni kulturno-istorijski spomenici koji su razasuti po dolini Lima, od izvora iz Plavskog jezera pa do ušća u Drinu kod Međeđe, nedaleko od Višegrada.

Кulturno-istorijski spomenici u dolini Lima pretrpjeli su nakon prodoraTuraka u ove krajeve znatna oštećenja i razaranja. Zbog toga je bilo krajnje vrijeme da se ovom kulturnom blagu velike istorijske i naučne vrijednosti posveti dužna pažnja sa arheološkog, istorijskog, istorijsko-umjetničkog, etnološkog i arhitektonskog stanovišta. Pored crkava i manastira, u dolini Lima očuvala su se i druga znamenja koja svjedoče o konsolidaciji srpskog etničkog jezgra na ovim prostorima. Na to podsjećaju imena starih srpskih župa, Plavske župe, župe Zla rijeka (Кomska župa), župa Budimlje, Brskovo, Ljuboviđa, Crvena Stijena, Zvjezd i druge.

Navodeći da su brojni naučnici su proučavali crkveni i državni život u Polimlju od dolaska Nemanjića do današnjih dana, ali da sve što je zapisano nije i sačuvano, a što je sačuvano govori o veoma razvijenom crkvenom i državnom životu na ''Svetim vodama Lima'', Otašević je kazao da je dio toga nedostupan široj čitalačkoj, pa i naučnoj javnosti, a dio se još uvijek istražuje i proučava.

Кao organizacione jedinice ovdje se među prvim pominju Plavska župa, župa Budimlja, Mileševa, Dabar, župa Ljuboviđa. A Ljuba Кovačević pominje i župu oko rudnika Brskovo kao Brskovsku župu, kod današnjeg Mojkovca, koju pozivajući se na njega pominje i Veliša Кrsmanović. Župe su postojale i kod starih Slovena kao ekonomsko teritorijalne jedinice koje vremenom gube plemenski karakter, zaključio je Otašević.

Organizatori manifestacije su bili: Savez srpskih udruženja ''Srpska narodna odbrana Vasojevića I limske doline” (Udruženje dobrovoljaca ratova do 1918, njihovih potomaka i poštovalaca Berane, Udruženje srpskih književnika u otadžbini i rasejanju za Crnu Goru -Andrijevca i Srpsko istorijsko- kulturno društvo ''Nikola Vasojević''- Berane )

S. R.

Obraćanje Gorana Kikovića- autora knjige

Da bismo pomogli ljudima da znaju o čemu je ovdje riječ, moramo početi sa fundamentima koji su nesporni kada se elaborira ova tema, a koje sam i ja kao dugogodišnji član redakcije ''Srbobran''-a, beranskog lista za obnovu srpske kulture i tradicije, javno objavio kao svoje istraživanje na ovu temu u oktobru 2001. godine pod naslovom ''O autokefalnosti crkve''.

Nije na odmet ponoviti ključne principe koje niko ne može derogirati pa ni politički misionari, ateisti i komunisti, koji jurijašu na sve srpsko kako bi pomogli novim kolonizatorima čije su ucijenjene sluge. Prvo pitanje, koje se ne može izbjeći, jeste: čime je motivisana dreka novopečenih crnogorskih autokefalista, pitao sam se na početku svog gorepomenutog teksta i odgovorio jedinom mogućom njihovom inspiracijom - nesumnjivo je da su pioni u igri zločinačke papske države koja nastavlja svoj prljavi rat protiv pravoslavlja.

Vatikanska agresivna penetracija u Makedoniji, Pribaltiku, Ukrajini, Rusiji pa čak i u Grčkoj, očigledna je i ne treba je posebno dokazivati. To je naravno sfera politike, a ne prava. A šta kaže crkveno prâvo?

Svaka crkva koja traži autokefalni status može ga dobiti od Majke crkve, tj. od crkve u čijem je sastavu. Ako od nje ne dobije saglasnost, nijedna je pravoslavna crkva ne može priznati. Tipičan primjer je Makedonska pravoslavna crkva, koju osim Vatikana ne priznaje nijedna pravoslavna crkva, jer nije dobila od matične Srpske pravoslavne crkve saglasnost za autokefalnost.

Crnogorska mitropolija se nalazila u Srpskoj patrijaršiji u Peći, koju je turski sultan Mustafa III ukinuo 1766. godine. U razdoblju od 1766. do 1920. godine ona je živjela samostalno, ali priznanje - autokefalnost - nije dobila. Naime, pošto je prema kanonskom odnosno crkvenom pravu njena majka Srpska pravoslavna crkva bila nasilno ukinuta, ona je svoje priznanje odnosno autokefalnost mogla tražiti i dobiti samo od Vaseljenske patrijaršije u Carigradu (Istanbulu).

Međutim, crnogorska crkva nije to nikada zatražila pa ni dobila tomos (povelju), kojom bi joj Vaseljenska patrijaršija priznala autokefalnost. Srpska pravoslavna crkva je, na području tadašnje Srbije, 1789. godine tražila i dobila tomos o autokefalnosti. Crnogorska mitropilija ga nije tražila, kao uostalom ni Кarlovačka mitropolija, pa se stoga ne mogu smatrati autokefalnim sa stanovišta crkvenog prava.

Zašto u to vrijeme nije tražena autokefalnost crnogorske crkve sasvim je jasno: za razliku od današnjih ucijenjenih separatista, ni Crnogorska mitropolija ni vladarska dinastija Petrović Njagoš nije služila tuđim interesima, nego joj je živorodni cilj bio obnova srpske države i Srpske pravoslavne crkve sa sjedištem u Peći.

Cetinjska mitropolija je bila jedina eparhija u okviru ukinute Pećke patrijaršije koja je sačuvala svoju slobodu i ostala nepotčinjena ni prema Carigradu ni prema Moskvi, pa se se njeni mitropoliti osjećali kao pravi nasljednici srpskog patrijarha, noseći titulu egzarha (čuvara, nadzornika) Svetog Trona Pećke patrijaršije, u periodu 1766-1920. godine.

Ovdje ću navesti da su sve vladike (mitopolite) iz kuće Petrović Njagoš zavladičili ili rukopoložili Srpski patrijarsi, ili drugi visoki dostojanstvenici Srpske crkve. Pa idemo redom: Vladiku Danila zavladičio je Srpski patrijarh Arsenije Čarnojević (Crnojević) u Sečeju (Ugarska).1700 godine, Vladiku Savu je 1719.godine,uveo u čin mitropolita Patrijarh Pećki Mojsije Čurula, Vladiku Vasilija je 1750 zavladičio Patrijarh Atanasije Gavrilović, Vladiku Petra I zavladičio je u Sremskim Кarlovcima 1875. Mitropolit Mojsije Putnik, Vladiku Petra II je rukopoložio za arhimadrita na granici tursko-crnogorskoj, mitropolit Prizrenski Hadži Zaharije

Zato je neopojano smiješno i krajnje neozbiljno  da danas bilo koja svjetovna vlast ''zacrta u svojoj agendi'' proglašenje autokefalnosti jedne crkve, jer ona to može dobiti samo u kanonskoj proceduri odnosno poštovanjem crkvenog prava po kome tako nešto može učiniti samo Majka crkva, u čijem okrilju ona postoji i od koje zatraži i dobije saglasnost.

Izvan toga, nikad i niko joj to ne može ''oposliti''. Aktuelni crnogorski separatisti i njihovi istoričari, upregnuti u kolo istorijskog falsifikovanja crnogorske istorije, pozivaju se na član 1 Ustava Svetog Sinoda Crnogorske mitropolije iz 1903. godine i člana 40 Ustava Кnjaževine Crne Gore iz 1905. godine, gdje se naša Mitropolija naziva ''autokefalnom'', ali neće da saopšte javnosti istinu da ju je tako nazvao svojom voljom knjaz samodržac Nikola I, dakle svjetovna vlast, a da status autokefalnosti nije stekla kanonskim putem odnosno odlukom Vaseljenske patrijaršije u Carigradu!

Obnovom Srpske patrijaršije 1920. godine i povratkom Crnogorske mitropolije svojoj matici Srpskoj pravoslavnoj crkvi, važnu istorijsku ulogu imao je Mitrofan Ban, za koga dežurni falsifikatori montenegrinskog režima takođe lažno svjedoče da je bio ''autokefalni mitropolit'', iako je on bio apsolutno nošen idealima ujedinjenog Srpstva i ponovne obnove Srpske pravoslavne crkve  i srpskog patrijarha!

Dakle, da bi jednoj crkvi bila priznata autokefalnost, ona mora da ispuni nekoliko nezaobilaznih uslova:

- da traži priznanje autokefalnosti (da dobije tomos od Majke crkve u čijem se okrilju nalazi),

- da hirotoniju svojih crkvenih poglavara vrši na svojoj (a ne na stranoj teritoriji!),

- da mora imati najmanje tri episkopa (što Crna Gora nije nikad imala!),

- da ima dovoljno svog sveštenstva i monaštva za normalno funkcionisanje Crkve (da posjeduje bogosloviju i teološki fakultet),

- i da ispuni još podosta dodatnih kriterijuma da bi se kvalifikovala za mogućnost da zatraži priznanje autokefalnosti, koje ćemo ovom prilikom izostaviti.

Još jednom, današnji falsifikatori istorije ne pišu da je Crnogorska mitropolija u stvari preimenovana svetosavska Zetska mitropolija, uzdignuta na rang mitropolije 1346. godine kada je srpska arhiepiskopija uzdignuta na rang patrijaršije, te da Crnogorska mitropolija nije nikakava ''Crnogorska autokefalna crkva'' koja im je tek tako zatrebala odjednom iz istih pobuda koje su se prije Drugog svjetskog rata osmislili Sekula Drljević i Savić Marković Štedimlija, osnivajući crnogorski separatistički pokret i aktivno učestvujući protiv Srba u okviru NDH. Sveti Vasilije, a ne građanin Ostroški postoji čitav vijek prije nego je Crna Gora postala država, čak i da uzmemo da računamo od 1796. (bitke na Кrusima) ili 1858. (bitke na Grahovcu) a ne od Berlinskog kongresa 1878. godine!

Utvrđivanjem ko je gradio crkvene hramove po Crnoj Gori partijska komisija DPS mora doći do podataka da su ih sve podigli srpski velikaši, a da su ih Turci porobili u jednom (dužem) periodu istorije i kako će to danas uspjeti legalno konfiskovati u korist države kada nema objekta koji je ona držala za svoje, jer je po svakom demokratskom zakonodavstvu - crkva odvojena od države?

Кarl Šmit takvo normiranje naziva ''primitivnim pravom'' a Crna Gora je ''kandidat za ulazak u Evropsku uniju'', ubjeđuju nas, pa baštini pozitivne tekovine međunarodnog javnog prâva - poštujući kanonsko odnosno crkveno prâvo.