Domaćinstvo Milonje Lekića su osjetili i poštovali neki od najvećih svjetskih državnika XX vijeka, ali i brojne domaće i svjetske zvijezde iz oblasti kulture i sporta.

Milonja Miško Lekić je čovjek koji je spojio limsku bistrinu, predusretljivost i prirodnu toplinu dobrog domaćina, sa znanjem iz beogradskih škola i evropskim i svjetskim iskustvom. Time se pridružio velikom broju ljudi limske doline, koji su, svako u svojoj profesiji, ostvarili vrhunske rezultate.

Rođen je 1943. godine, u Đulićima, kod Andrijevice. Osnovnu školu je završio u rodnom selu i mada je upisao gimnaziju „Panto Mališić“ u Beranama, završio je Ugostiteljsku školu u Peći. Profesionalnu karijeru je započeo u Budvi, u hotelu ,,Avala“ i u to vrijeme radi i kao nastavnik u tamošnjoj Ugostiteljskoj školi, a 1967. godine postaje šef u tek otvorenom budvanskom hotelu ,,Internacional“, tada jednom od najboljih hotela na Jadranu.

Stalno se usavršavao, pa je završio i Višu hotelijersku školu, i postao menadžer ugostiteljstva i hotelijerstva. Radio je u naznačajnijim turističkim objektima u Crnoj Gori i Jugoslaviji – od hotela „Komovi“ u Andrijevici, do hotela „Avale“, „Internacionala“ u Budvi, restorana ,,Golf“, „Milošev konak“ i „Titograd“, TANJUG-ovog Međunarodnog press centra u Beogradu, do hotela u Švajcarskoj i poznatog hotelskog lanca ,,Hilton“ u SAD i Njemačkoj.

Obogaćen znanjem i velikim iskustvom, 1982. godine je počeo da radi u „Tri šešira“, i u njemu ostao do penzionisanja. Ogromna je knjiga uspomena gostiju, sa kojima je imao priliku da se srete tokom bogate karijere.

Bivši američki predsjednici Džordž Buš i Džimi Karter, nemački kancelari Vili Brant i Helmut Kol, britanska premijerka Margaret Tačer, šef kineske vlade Džao Ci Jang, španski kralj Huan Karlos, bivši predsjednici Indije, Nehru, i Iraka, Sadam Husein, premjeri  Švedske, Karl Bilt, i Italije, Betino Kraksi, šefovi diplomatije Rusije, Sergej Lavrov, Sjedinjenih Amerčikih Država, Henri Kisindžer, Italije, Đanij de Mikelis, i Nemačke, Hans Ditrih Genšer, etiopski car Hajle Selasije, visoki komesar UN, Thorvald Stoltenberg, čuvena glumica Sofija Loren, zatim  Karlo Ponti, Orson Vels, operski pevač Lućano Pavaroti, šampioni svijeta u šahu Anatolij Karpov i Gari Kasparov, čuveni ruski reditelj Nikita Mihalkov, samo su neke od poznatih ličnosti kojima je, tokom svoje karijere, domaćin bio Lekić.

Ugostio je i veliki broj ličnosti iz državnog vrha Jugoslavije – od Tita, Rankovića i Kardelja, Vidoja Žarkovića, Momčila Cemovića, Dobroslava Tora Ćulafića, do Ante Markovića, Slobodana Miloševića i Zorana Đinđića, kao i mnoge pesničke veličine, kao što su Desanka Maksimović i Momo Kapor.

Bio je u prilici da vrlo često organizuje prijeme i služi Tita i Jovanku – kaže Miško. Tito je, kaže, bio čovjek koji se u mnogo toga razumio, a Mišku je čak pričao da je radio i kao konobar. Sjeća se anegdote sa ručka organizovanog na Cetinju. U jednom momentu, Jovanka predlaže Titu da se malo odmore, jer je uveče bila zakazana večera u Miločeru, a on njoj kaže: „Jovanka, u Crnoj Gori se žene ne pitaju“, i nastavlja druženje.

Uveče, pred članovima Vlade Crne Gore, videći da su, pred sam njegov dolazak, Crnogorci krpili puteve, kaže: „Bilo bi bolje da dolazim češće, da se turisti ne tresu dok putuju“.

Najveći državnik iz SAD-a, koji je posetio Srbiju, bio je tadašnji predsednik Džimi Karter. U junu 1980. godine Karter je boravio u Beogradu sa suprugom, gdje je protokolom bilo predviđeno da njih dvoje sami ručaju u restoranu „Milošev konak“.

„Šef bezbjednosti i šef protokola su me zadužili da organizujem ručak i garantujem za sve goste koji su, u tom momentu, pored Kartera, bili u „Miloševom konaku“. U drugom dijelu bašte bili su na ručku profesori i učenici na ekskurziji iz Bosne i Hercegovine. Neposredno prije Karterovog dolaska obavijestio sam goste ko dolazi i zamolio ih da atmosfera bude uobičajena, kao da se radi o običnim gostima. Po dolasku sam im ponudio bokal vode, kako nalažu njihovi običaji, a na meniju su bili šopska salata, proja i drugi specijaliteti naše nacionalne kuhinje, koji su im se toliko svidjeli da su se raspitivali za recept. Kada je Karter završio sa ručkom, zamolio me je da pođe da pozdravi goste. Uzeo sam gospođu Rozaliju pod ruku i poveo ih do đaka i profesora. Popričali su nekoliko minuta sa njima, interesovali se o njihovom svakodnevnom životu. Posle toga, profesori i đaci su spontano ustali i toplim dugim aplauzom ih pozdravili“, kaže Lekić.

Najveći broj uspomena Lekić nosi iz čuvene skadarlijske kafane „Tri šešira“. Tu mu je bio gost i Buš (stariji) u vrijeme kada je bio potpredsjednik SAD-a. Supruga predsjednika Venecuele toliko je bila oduševljena srpskim ukusima da je, iako su spavali u „Interkontinentalu“, tražila da joj svakog dana u sobu donose hranu iz „Tri šešira“. Organizovao je večeru za Đanija de Mikelisa, tadašnjeg ministra inostranih poslova Italije.

Miško Lekić se penzionisao 2005. godine, ali je aktivno nastavio sa radom u „Skadarlijskom boemu“, koji se nalazi preko puta ,,Tri šešira“. Dodatno je angažovan na univerzitetima „Božidar Adžija“, „Braća Stamenković“ i „Edukativa“, kao predavač, gdje svoje bogato iskustvo i znanje prenosi mlađim generacijama.

Takođe, predsednik je nadzornog odbora  Međunarodnog centra za razvoj i unapređenje ugostiteljstva i turizma SACEN INTERNATIONAL. Dobitnik je mnogobrojnih visokih odlikovanja i najviših priznanja u oblasti turizma i ugostiteljstva.

Između ostalih i turističkog Oskara za životno djelo u ugostiteljstvu i turizmu Jugoslavije. Ipak najveće priznanje mu je porodica. Sa suprugom Eminom, ima ćerke dr Lidiju Perunović- specijalistu ortopedije vilice i Milicu- diplomiranog pravnika, sina Milutina- dipl. ekonomistu i pravnika, unučad Marka, Simonu i Helenu, zeta Sinišu i snahu Ivanu.

Misin Adrović

Istog dana dobio sina i služio španskog kralja Huana Karlosa

Najsrećniji dan u Miškovom životu je kada je dobio sina Milutina, a poklopio se sa dolaskom španskog kralja Huana Karlosa u Beograd.

Kako kaže, bio je u škripcu sa vremenom, tako da je iz Porodilišta trčao do „Tri šešira“. Iako je imao poteškoća da uđe u Skadarliju, jer je već bila organizovana blokada, uspio je da ubijedi bezbjednjake, koji su izvršavali svoj zadatak, da je on baš taj koji treba da organizuje ručak za tako značajnog gosta. Stigao je neposredno pred dolazak španskog kralja.

„Ljudi iz Protokola, kada su čuli da sam dobio sina, predlagali su mi da zamolim Huana Karlosa da mi bude kum - prisjeća se uz osmijeh  Lekić. - On bi to vjerovatno prihvatio, i ja sam rekao da bi to bilo divno, ali ne znam kako bih izašao pred svog oca, ako bi mi sinu kralj Španije dao ime Gonzales. Redovni gosti bili su mi i Miljanić, Džajić, Cvetković... U ,,Tri šešira“ su i fudbaleri Crvene zvezde proslavljali evropsku titulu 1991. godine. Isto kao i godinu dana kasnije košarkaši Partizana, predvođeni Danilovićem i Đorđevićem. I Divac, dok je igrao u Lejkersima, jednom prilikom doveo je i Medžika Džonsona na ručak u ovaj, širom Evrope, a i sveta, poznati restoran. I tako u nedogled. Naviru sjećanja i uspomene, na susrete sa najpoznatijim ličnostima jednog vremena, sa kojim veoma mali broj ljudi može da se pohvali“, ističe Lekić.

M. A.

Uspon Ivangrada i pad Berana

Prvi Lekićev susret sa Ivangradom bio je kad je kao dječak na volovima jahao iz Đulića do Buča, gdje je otac pomagao porodici njegove majke, koja je rodom od Bojičića. Zatim, kada je upisao Gimnaziju „Panto Mališić“, gdje se, ipak, nije dugo zadržao i put ga je odveo u Peć, pa dalje. Međutim, cio život, vraćao sam se Ivangradu i Vasojevićima, ističe Milonja Miško Lekić.

Ivangrad je bio nekadašnji privredni centar sjevera Crne Gore, sa veoma bogatim kulturnim sadržajima i velikim turisitčkim potencijalima. Sjećam se kada su se kovali planovi oko igradnje fabrike Celoluze  i dolaska predsjednika Finske, Urha Kekonena, koji je tada izjavio „dok bude žila i lišća, radiće fabrika“.

Ali, nažalost, ta gorostasna fabrika, koja je hranila više hiljada ljudi je zatvorena. Ljudi su tada bili zadovoljniji i pošteniji nego što su danas. Bilo je mnogo velikih imena. Koliko je samo doktora nauka, inženjera... bilo po cijeloj Jugoslaviji. Kada sam već bio u Beogradu, imao sam brojne susrete. Bilo da smo se, kao prijatelji, družili, bilo da su dolazili u Skadarliju kod mene u restoran.

Takođe, mnogobrojne knjige su pisane o ličnostima iz našeg zavičaja. Koliko smo tada imali ugledne ljude i učenjake, govori podatak da je samo iz mojih Đulića više od 30 doktora nauka, univerzitetskih profesora, inženjera, koji su radili po cijelom svijetu, a vraćali se, opet, u svoj zavičaj, ne zaboravljajući odakle su im korijeni.

Ivangrad je nekada bio poznat ne samo po fabrici Celuloze, već i po rudniku, Ciglani, Kožari, Mljekari. Danas, nažalost, Berane gotovo da nema ništa. Ne znam da li ijedna fabrika danas postoji?

Sjećam se, kada sam pratio predsednika Tita po Crnoj Gori, da je u Bijelom Polju organizovan sastanak predsjednika opština: Bijelog Polja, Mojkovca i Ivangrada. Na Titovovo pitanje, da li treba nešto da se uradi za narod i opštine, sva trojica su složno rekla da ne treba ništa.

I pošto su Jovanka i Tito otišli da se odmore, predsjednici me zovu da popijemo piće, što sam odbio i rekao im da sam ljut, jer nijesu imali hrabrosti da bilo šta zatraže od predsjednika države.

Danas je na sceni veliko iseljavanje ljudi, posebno omladine. Decenijama se nije pametno ulagalo. Sve smo pojeli i popili, srušili. Zato je, danas, Berane poznato po narkoricima. Nekad je u Beranama bila radost na ulicama. Korzo je bio ponos Crne Gore. Isto kao i da se predstaviš da si Vasojević, Ivangrađanin.

A danas, šta je to ponos? Ne znam ni sam da objasnim. Kakva je to omladina? Koji su to kadrovi koji nastaju? Nekada je Tito, kada iz malog mjesta dođeš za narodnog poslanika, vraćao te kadrove u isto mjesto, da pomogne svom narodu. Što god bi naučio, vratio bi se da prenese znanje i iskustvo. Nažalost, iz našeg zavičaja odoše svi za Evropu i svijet. Po Srbiji ih danas najmanje ima.

Marko Jelić

Tekst preuzet iz časopisa Nova Sloboda