Ovoga aprila, sredinom ljetnjeg semestra, svoju porodicu, prijatelje i naučnu zajednicu napustio je uvaženi kolega profesor Čedo Veljić, nedavno penzionisani profesor Fakulteta političkih nauka i Filozofskog fakulteta Univerziteta Crne Gore.
Prof. dr Čedo Jovov Veljić je rođen 1951. godine u Beranama, gdje je završio osnovnu i srednju školu. Višu defektološku školu – smjer tiflopedagogija (za rad sa slijepima i slabovidima) završio je u Beogradu. Iste godine, na pomenutoj Školi, završio je smjer oligofrenopedagogija za rad sa licima sa smetnjama u mentalnom razvoju.
Defektološki fakultet završio je 1984. godine na Odsjeku za društvenu samozaštitu i resocijalizaciju lica sa poremećajima u društvenom ponašanju. Magistarske studije završio je 1988. godine na Defektološkom fakultetu, odbranivši magistarsku tezu "Sezonski smještaj adolescenata sa poremećajima u društvenom ponašanju kod porodica u planinskim naseljima, kao metod rehabilitacije u okviru institucionalnog tretmana" – naučno područje opšta defektologija.
Doktorsku disertaciju pod nazivom "Zaštita i tretman osoba sa invalidnošću u Crnoj Gori" odbranio je oktobra 2004. godine na Defektološkom fakultetu u Beogradu.
Godine 1976. zasniva radni odnos u Zavodu za slijepa lica "Veljko Ramadanović" u Beogradu na dužnosti vaspitača i na tom radnom mjestu ostaje do 2. 9. 1977. godine. Te godine započinje radni odnos u Zavodu za vaspitanje maloljetnika u svojstvu vaspitača, a 1986. godine izabran je za organizatora vaspitno-obrazovnog rada i na toj dužnosti ostaje do 1994. godine.
Iste godine izabran je za direktora Zavoda, a nakon isteka mandata, raspoređen je na dužnost rukovodioca dnevnog boravka sa disciplinskim centrom koji radi u sastavu pomenute ustanove. Godine 2005. angažovan je za izvođenje nastave na Filozofskom fakultetu u Nikšiću – Studijski program za obrazovanje učitelja i Studijski program za obrazovanje pedagoga, za predmete Specijalna pedagogija i Metodika specijalnog rada sa djecom sa blagim oštećenjima u razvoju.
Iste godine je angažovan kao predavač na Fakultetu političkih nauka za izvođenje nastave za predmete: Socijalni rad u zajednici, Socijalni rad sa djecom i porodicom, i Socijalni rad sa licima sa invaliditetom.
U periodu od 1971. godine do 1979. bio je član predsjedništva Društva defektologa Crne Gore, a nakon toga i predsjednik Društva. Od 1994. do 1998. godine obavljao je funkciju člana predsjedništva i potpredsjednika Društva defektologa zajednice Srbija i Crna Gora. Septembra 2007. godine izabran je u zvanje docenta na Univerzitetu Crne Gore.
Bio je član naučnog odbora Tematskog zbornika, Unapređenje kvaliteta života djece i mladih, Zlatibor 2011. g. - Član naučnog odbora Međunarodnog naučnog skupa «Dani Defektologa Srbije« Zlatibor 11- 14.01. 2012. g. - Član skupštine Društva Defektologa Crne Gore.
Prof. dr Srboljub Đorđević, redovni profesor Univerziteta u Nišu, u jednoj od recenzija za Veljićev izbor u akademsko zvanje ističe: “Dr Čedo Veljić autor je i koautor 26 radova, od kojih 16 nakon izbora u zvanje docenta. Uvidom u sadržaj priloženih radova može se konstatovati da su svi navedeni radovi dr Čeda Veljića dostupni naučno-stručnoj javnosti i da predstavljaju originalan doprinos teoriji i praksi specijalne edukacije i rehabilitacije.
Svojim istraživanjima i objavljenim radovima iz oblasti specijalne pedagogije, metodike specijalnog rada sa decom sa posebnim potrebama i socijalnog rada sa decom sa posebnim potrebama, dr Čedo Veljić je uticao na proširivanje saznanja o bazičnim sposobnostima ove populacije učenika i mogućnostima inoviranja rehabilitaciono-edukativnog rada sa ovom kategorijom učenika.
Gledano u celini, naučni rad dr Čeda Veljića obuhvata nekoliko tematskih oblasti. Uvidom u stvaralački rad dr Veljića, a naročito u suštinu radova objavljenih u poslednje tri godine, za ovu priliku bih se osvrnuo samo na neke od njih. Najznačajnije delo dr Čeda Veljića jeste monografija Sto deset godina socijalne zaštite u Crnoj Gori koju je autor napisao u koautorstvu sa Vesnom Simović.
Sam rad predstavlja, bez sumnje, vrednu studiju koja ima sva obeležja savremeno koncipirane i oblikovane monografije. Sasvim je očigledno da ova studija predstavlja plod dugogodišnjeg naučno-istraživačkog i stručnog rada autora u kome je do izražaja došlo njegovo bogato znanje i iskustvo.
Nesumnjivo najveći broj radova dr Čeda Veljića posvećen je problemima obrazovanja i vaspitanja populacije učenika sa poremećajima u društvenom ponašanju. Deo radova kandidata odnosi se na značaj postojeće reforme vaspitno-obrazovnog sistema, kao i mogućnostima implementacije savremenih strategija i modela organizacije vaspitno-obrazovnog rada sa decom sa posebnim potrebama.
U njima se posebno obrađuju uslovi za sprovođenje inkluzivnog obrazovanja, definiše pojam integracije i inkluzije i ukazuje na suštinsku razliku između integracije i inkluzije kao mogućih modela obrazovanja dece sa posebnim potrebama. Pri analizi inkluzivnog obrazovanja u radovima se daje prikaz sopstvenih i inostranih iskustava, ukazuje na zakonsku regulativu, moguće varijante inkluzivnog pristupa i sveobuhvatno analiziraju prednosti i nedostaci ovog modela, a sve se to potkrepljuje praktičnim iskustvima.
Na osnovu analize objavljenih radova može se zaključiti da se radi o kandidatu koji studiozno i naučno-metodološki adekvatno obrađuje istraživane teme. Kandidat se u kontinuitetu bavi temama iz oblasti specijalne pedagogije i metodike rada sa decom sa posebnim potrebama, kao i temama koje su vezane za socijalni rad i socijalnu zaštitu ove populacije učenika.
Značajan naučno-istraživački rad je dr Čedu Veljiću omogućio da se angažuje i ostvari značajne rezultate i na području stručnog rada. Kandidat veoma dugo i u kontinuitetu znalački i predano učestvuje i deluje u stručnim institucijama i stručnim telima kako na području Republike Crne Gore, tako i šire.
Posebno se može istaći njegov doprinos u oblasti stručnog rada Društvu defektologa Crne Gore u okviru koga je kandidat bio i predsednik, kao i član predsedništva i potpredsednik Društva defektologa zajednice Srbija i Crna Gora. Ovakvim svojim aktivnim angažovanjem u oblasti stručnog rada dr Veljić daje svoj puni doprinos podsticanju stručne pedagoške javnosti na reformisanje obrazovnog sistema i njegovog inoviranja u pravcu ostvarivanja takozvane „škole po meri deteta“.
Značajno je naglasiti da je dr Čedo Veljić u okviru svog stručnog rada dao značajan doprinos i kao recenzent za dve knjige, dva skripta i jedan izbor nastavnika u zvanje docent”.
Dr Čedo Veljić je svoj višegodišnji univerzitetski angažman usmeravao i u pravcu izgradnje vlastitog profesionalnog pedagoškog identiteta počevši od 2005. godine, kada je angažovan za izvođenje nastave na Filozofskom fakultetu u Nikšiću – Studijski program za obrazovanje učitelja i Studijski program za obrazovanje pedagoga za predmete: Specijalna pedagogija i Metodika specijalnog rada sa djecom sa blagim oštećenjima u razvoju, kao i Fakultetu političkih nauka za izvođenje nastave za predmete: Socijalni rad u zajednici, Socijalni rad sa djecom i porodicom i Socijalni rad sa licima sa invaliditetom.
Septembra meseca 2007. godine izabran je u zvanje docenta na Univerzitetu Crne Gore. Od samog početka svog nastavno-pedagoškog rada dr Čedo Veljić je pokazao visok nivo stručnih i pedagoških sposobnosti. Veljić ima korektan odnos prema studentima i kolegama, što dodatno potvrđuju ocene koje permanentno dobija od studenata na svim studijskim programima na kojima je profesionalno angažovan”.
Profesor Veljić ostaje u najljepšem sjećanju među svojim kolegama, prijateljima i studentama, kao omiljen čovjek koji je na najbolji način razumio vrijeme i ljude u njemu. I nakon nedavnog penzionisanja ostao je da drži predavanja na svom matičnom fakultetu, kao i na Filozofskom i Medicinskom, prenoseći svoja znanja mlađim kolegama na svim nivoima univerzitetske nastave.
Volio je svoj zavičaj i svakom prilikom je nastojao da mu se odužuje, boraveći u njemu, u posljednje vrijeme, vise nego u Podgorici, u kojoj je živio. Njegovi dolasci u rodni kraj bili su i svojevrsni pozivi za okupljanje prijatelja. Razgovaralo se o nauci, gostujućim predavanjima, časopisima, projektima, razvoju grada…
Ostaju trajno upamćena i druženja sa njim kada je, samo na njemu svojstven način, znao da u društvu zapjava sevdalinke čije tekstove je malo ko znao osim njega. Njegovim odlaskom nije utihnula pjesma, samo se još dublje urezala u naša sjećanja. Njegovo stručno, pegagoško i naučno djelo ostaje na ponos svih nas kao trajna vrijednost jednog uspješnog Čovjeka! Čovjeka na glasu!
Prof. dr Čedo Veljić je sahranjen u svom zavičaju, na mjesnom groblju u Docu, 11. aprila 2022. godine.
