Svaki povučen potez u politici daje rezultat. Pozitivan ili negativan. Zavisi od osmišljenosti, pronicljivosti, volje i želje onog koji ga je povukao. A beranske vlasti su povlačile katastrofalne poteze u vođenju populacione politike. I rezultat je tu. Katastrofalna demografska situacija!

Prije desetak godina, po prvi put u Beranama zabilježen je negativan prirodni priraštaj. Demografski slom je „ovjeren“ na posljednjem popisu stanovništva, kada su evidentirani: dramatičan pad broja stanovnika, prvo „ugašeno“ naselje na teritoriji opštine, sve manji broj mladih i dalje starenje građana...

Potvrdu trendova sa posljednjeg popisa predstavlja ovogodišnji broj upisanih učenika u srednje škole. U sve četiri upisano je, ukupno, 342 učenika i učenice prvog razreda. U taj broj su uračunati i učenici iz drugih opština, pa je broj djece iz Berana koja će ove jeseni pohađati početni razred srednje škole pao na 295.  Tako i floskula iz svečanih govora političara o Beranama kao gradu mladih, definitivno i na žalost, ide u istoriju!

Naime, tokom ovogodišnjeg Upisa u srednje škole, najviše učenika u prvi razred upisala je Srednja medicinska škola- 140, među kojima je i 47 djevojčica i dječaka iz drugih opština, Gimnazija će primiti 47 novih srednjoškolaca, Elektrohemijsku školu će pohađati 64 učenika prvog razreda, dok će u Školskom centru „Vukadin Vukadinović“ gradivo prvog razreda izučavati 91 učenik. Ukupno, sa djecom iz drugih opština- 342. nova srednjoškolca. Bez njih, Berane ima rekordno mali broj novoupisanih- 295!

Statistike radi, to je skoro u broj u pola manje od broja učenika prvog razreda koji je upisivan krajem 80- tih godina prošlog vijeka u tadašnje dvije ivangradske srednje škole: Gimnaziji „Panto Mališić“ i tadašnjoj Tehničkoj školi „Vukadin Vukadinović“!

Kako ovaj tekst ne pledira da bude naučna studija o razlozima dramatičnog pada broja mladih, nećemo se baviti sociološkim ispitivanjima koja bi ukazivala na sve razloge koji su doprinijeli ovakvom demografskom stanju. Ali, zato, hoćemo greškama izazvanim sujetom, političkom kratkovidošću, pohlepom, možda i namjerom da ovako stanje i bude, koje su značajno doprinijela da Berane demografski uđe u zonu iz koje je teško krenuti naprijed.

Za svakog dobronamjernog, makar elementarno politički pismenog, još prije desetak godina bilo je jasno da se ovaj grad kreće u demografski neželjenom pravcu. Upravo u onom gdje se sada i nalazi. I skoro svi su se tada pravili „mutavi“. Skoro da niko nije želio ni riječ da kaže kada je 2017. godine, po prvi put, u Beranama umrlo više građana, nego što se rodilo.

Posebno su ćutali političari. Upravo oni, koji bi po prirodi posla morali prvi da reaguju i počnu da se ozbiljnije bave rješavanjem takvog problema, ni zucnuli nijesu o razlozima takvog stanja. Da ne pominjemo, da nijesu ni pomislili da osmisle bilo kakve ozbiljne mjere populacione politike.

A, kada je dvije godine ranije, 2015. godine, ovaj medij, kao jedini, „kukao“ što se gase fakultetske jedinice u Beranama, a samo jedna NVO (koja je osnivač ovog medija) javnim vapajem molila da se ne gase odsjeci fakulteta u Beranama i upozoravali da se tako „istjeruje“ 700 mladih ljudi iz grada- tadašnjih studenata, od strane čelnika Opštine javno, putem saopštenja, odgovarano je „ da Berane, nikad više, neće biti tezga za podgoričke profesore“!

Uz to, brojni savjetnici političkih nada tadašnjih „zdravih“ Berana ismijavali su upućene apele, pričajući nebuloze o kvalitetu diploma studenata u Beranama. Kao da su kvalitetom bile slabije od njihovih sticanim na kursevima po „prestižnim“ privatnim univerzitetima u Ribariću, Tutinu, Novom Pazaru, Novom Sadu, Foči, Brčkom, Bijeljini..., gdje je pred „polaganje ispita“ bilo važnije profesorima pokazati uplatnicu nego ličnu kartu.

I danas, desetak godina kasnije, život je isporučio rezultate tih beranskih vizionara. Podgorički profesori već dugo „ne tezgare“ po Beranama. Ako u dogledno vrijeme ne promijeni namjenu u Dom penzionera, u ne tako dalekoj budućnosti, reprezentativni objekat Doma učenika i studenata predstavljaće promašeni prijekat. A tokom jeseni i zime, glavnom ulicom nema ko da prošeta.

No, aktuelna vladajuća koalicija, koja je u nešto drugačijem pakovanju to bila i u pomenutoj 2015. godini, opet će ćutati. Kao što će ćutati i malobrojna opozicija. Koja je prije desetak godina brojčano bila jaka. Sa samo odbornikom manje od tadašnje većine, ali usljed političke trgovine sa tadašnjim vladajućima, ako izuzmemo par jalovih saopštenja, ni tada nije vršila pritisak. U budućnosti će to činiti još i manje. Ako je tako nešto uopšte i moguće!  

Kako i zašto se ovako ponašaju politički akteri u Beranama? Makar po tako značajnom pitanju, kakvo je populaciona kriza izazvana sve manjim brojem novorođenih, starenjem građana, iseljavanjem mladih.

Na žalost, već 12. godina vladajuća koalicija koja se pojavljuje pod raznim koalicionim imenima,  predstavlja raštimovani orkestar koji se glaska od kuće do kuće i čeka da mu građani bace neki sitniš, a onda se međusobno biju za novac potreban za piće. Zato se ovako- neozbiljno, ponaša i po krucijalnim pitanjima, kakvo jeste demografsko stanje u Beranama.  Ta grupa političkih profitera ima problema sa inteligencijom i orjentacijom, pa su svojim kultovima, mitovima, političkim prevarama, mistifikacijom, opsesijom i mržnjom, uspjeli da građane ostave bez nade u bolje sjutra.

Iskoristili su svaku priliku da sujetu i pohlepu nahrane na štetu prije svega onih, koji su u njima vidjeli neku nadu. Zato su ovi šverceri bof robe sa beranskog političkog buvljaka postali građanima gori od preprodavaca polovne istorijske robe zvane identitetska pitanja za šta se nekoliko godina unazad i sve do nedavno, legitimisao prepolovljeni DPS. Zato građanima i predstavljaju još veće razočarenje od svojih prethodnika.

I zato su pod njihovom vlašću dodatno intenzivirana iseljavanja. Bar onih koje vladajuća koalicija u raznim pakovanjima nije direktno i lično da odu iz grada na Limu. Poput već pomenutih 700. istjeranih studenata! Zato su i koautori sveopšte apatije Beranaca.

Svaki njihov međusobni savez je bio neiskren, svako obećanje laž, svako udruživanje prevara, svaka akcija je predstavljala novi doprinos abnormalnom stanju. Tako je i moguće da oni koji su 2015. godine zatvarali fakultete po Beranama, u kampanji za prethodne izbore obećavaju „otvaranje fakultetskih jedinica na sjeveru“ i da više energije troše na međusobnu bratoubilačku borbu, nego na razmišljanje o borbi protiv iseljavanja i bijele kuge.

Dokazano je, predstavnici beranske vladajuće koalicije ne žive i ne ponašaju se onako, kako propovijedaju biračima. I ne misle onako kako rade. Zato i sve propada čega se dohvate. Od fakulteta, preko fudbalskog kluba, do sopstvenih koalicija.

Lideri lokalne vlasti dominantno su doprinijeli da ovi građani više ne samo da ne žele promjene, već da o njima i ne razmišljaju. Ni o promjenama, ni o eventualnom boljem životu i da se zadovoljavaju samo sa jednom stvari na kojoj, inače, ne može da se sagradi ništa, a ne budućnost: Beranci, danas i na žalost, hoće da im samo ne bude gore. Čak i toliko malo žele samo rijetki, po pravilu oni stariji, koji ne razmišljaju o odlasku. Oni drugi, brojniji i mlađi, pakuju kofere i odlaze odavde. I tako je iz godine u godinu.

Zato je i bilo moguće, da vladajuća većina sipanjem magle uspije da zatvori četiri fakultetske jedinice u Beranama. Očigledno, oni se nadaju da će im i sada, kada su deprimirajući demografski podaci sa brojem upisanih srednjoškolaca, nešto slično poći za rukom. 

Jer, u Beranama, tvrdoglavim u odnosu prema sopstvenim nevoljama i slijepim za sopstveno dobro, neosjetljivim na očaj sopstvenih građana, lokalna vlast svoju glupu i neiskrenu politiku smatra prednošću. Gledajući iz njihovog ugla, to je logično. Naime, ovdje, kao i u većini drugih mjesta u Crnoj Gori, politički glupaci i čine ubjedljivu većinu, pa lokalni moćnici i vjeruju da se njihova politika oslanja na veći broj potencijalnih korisnika.

Iz tog razloga, sve češće, jasnije i glasnije u Beranama se čuje: Idi, idi i ne okreći se, sine!

S. Radunović